Je hoort van iemand dat een ademhalingsoefening haar leven veranderde. Je probeert precies dezelfde oefening, en er gebeurt bij jou vrijwel niets. Of andersom: je zit voor het eerst in een Yoga Nidra en je valt zo diep weg dat je je afvraagt waarom niemand je dit eerder heeft verteld. Vier nieuwe onderzoeken laten zien dat dat verschil geen toeval is, en ook niet aan jou ligt. Dit is de eerste Trendwatcher, waarin ik lees wat er in het onderzoek gebeurt en er eerlijk bij vertel wat het wel en niet zegt.
Mensen reageren niet hetzelfde, en nu is dat ook echt gemeten
Het grootste onderzoek van deze vier keek naar ruim vijfduizend mensen. Ze deden korte oefeningen van vijf tot tien minuten: mindfulness, zelfcompassie of dankbaarheid. Gemiddeld hielp het, bescheiden. Maar het interessante zit niet in dat gemiddelde. Het zit in de spreiding eromheen: de ene persoon knapte duidelijk op van een oefening waar een ander nauwelijks iets van merkte.
Wat is het onderzoek
“Personalized prediction of response to three meditation practices: A randomized controlled trial”, gepubliceerd in Behaviour Research and Therapy op 10 augustus 2026. Een vooraf geregistreerde, ruim opgezette gerandomiseerde studie.
Voor wie is het
5.049 volwassenen uit representatieve steekproeven in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Ze kregen mindfulness, zelfcompassie of dankbaarheid toegewezen, vijf tot tien minuten, met een controlegroep ernaast.
Wat kwam eruit
Korte oefeningen verbeterden negatieve gevoelens bescheiden. De individuele respons was deels te voorspellen uit hoe iemand er vooraf voor stond. Wat het niet laat zien: dat een algoritme nu al betrouwbaar de beste oefening voor jou kan voorschrijven. Daar zijn eerst nieuwe studies voor nodig.
Bron: Behaviour Research and Therapy 205:105141 (2026).
Een dutje en een meditatie doen niet hetzelfde met je hoofd
Een kleiner onderzoek legde vijftien minuten yoga-meditatie naast vijftien minuten slapen, en mat ondertussen de hersenactiviteit. Beide deden iets, maar niet hetzelfde ding. De meditatie hielp mensen om zich beter in te houden bij een taak waarin ze soms juist níét moesten reageren. Het dutje maakte ze sneller. Dat is een verschil in soort, niet in kwaliteit.
Wat is het onderzoek
“A comparative study of the effects of yoga meditation and napping on response inhibition”, gepubliceerd in Scientific Reports op 26 augustus 2026.
Voor wie is het
25 gezonde volwassenen, die zowel de meditatie als het dutje deden, met EEG-metingen en een reactietaak.
Wat kwam eruit
Yoga-meditatie gaf betere accuratesse bij het onderdrukken van een reactie. Het dutje gaf snellere reactietijden. Belangrijk: het is een kleine groep gezonde mensen, dus dit is interessant als mechanisme, niet als advies voor mensen met klachten.
Bron: Scientific Reports (2026).
Yoga Nidra en slaap: een voorzichtig ja, geen belofte
Van Yoga Nidra wordt veel geclaimd, dus deze vond ik belangrijk om eerlijk te lezen. Onderzoekers bundelden zes gerandomiseerde studies met samen 244 deelnemers. De meeste rapporteerden verbetering: sneller in slaap vallen, langer slapen, efficiënter slapen. En toch is de conclusie voorzichtig, want de studies verschilden onderling sterk en de kwaliteit was wisselend.
Wat is het onderzoek
“Efficacy of Yoga Nidra in Managing Sleep Disorders: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials”, een overzichtsstudie van gerandomiseerd onderzoek.
Voor wie is het
Zes studies, samen 244 deelnemers, onder wie mensen met chronische slapeloosheid, hoge bloeddruk en zorgmedewerkers. De vergelijkingen liepen uiteen, van cognitieve gedragstherapie tot ontspanningsmuziek.
Wat kwam eruit
De meeste studies zagen verbetering in slaap. Wat het bewijs nog niet draagt: dat Yoga Nidra bewezen effectief is bij alle slaapstoornissen, of gelijkwaardig aan cognitieve gedragstherapie. De veiligheidsgegevens waren bovendien slecht gerapporteerd, wat betekent dat we nog te weinig weten over wie het beter kan doseren.
Bron: Systematische review, DOI 10.1177/27683605251390728.
Zelf uitproberen kan gewoon thuis. In de Yoga Nidra Meditatiebundel staan zes geleide meditaties bij elkaar, zodat je rustig kunt ontdekken welke vorm en welk moment bij jou passen. Je bepaalt zelf hoe vaak en hoe lang, en je stopt wanneer je wilt.
Ademwerk verschuift van wellness naar vaardigheid
De laatste is de meest praktische. Bijna honderd studenten in de ambulancezorg deden twaalf weken lang twee keer per dag tien minuten langzaam ademen. Geen sessie, geen retraite, gewoon een oefening die je thuis doet. Na afloop scoorden ze lager op stress, angst en somberheid, en hoger op veerkracht dan de groep die niets extra’s deed. Het sterkste effect zat rond de examenperiode, precies wanneer de druk het hoogst was.
Wat is het onderzoek
Een gerandomiseerde studie naar ademwerk bij studenten ambulancezorg, gepubliceerd in Stress and Health op 5 maart 2026.
Voor wie is het
98 studenten van twee Australische universiteiten. Twaalf weken, tweemaal daags tien minuten langzaam ademen, met video- en audio-instructie.
Wat kwam eruit
Lagere stress, angst en somberheid, en hogere veerkracht dan de controlegroep. Geen verschil op slapeloosheid of algemeen welzijn. Belangrijke kanttekening: er vielen meer mensen uit de oefengroep af dan uit de controlegroep, wat de zekerheid van de uitkomst beperkt.
Bron: Stress and Health (2026). Het Global Wellness Institute signaleerde eerder dit jaar dezelfde beweging: ademwerk verschuift van algemene wellness naar een trainbare vaardigheid.
Wat ik hier zelf uit haal
Vier studies, vier verschillende onderwerpen, en toch loopt er één lijn doorheen. Niet: welke oefening is de beste. Wel: welke oefening past bij deze persoon, op dit moment. Dat is een wezenlijk ander uitgangspunt dan de belofte dat er één techniek is die je hele leven op orde brengt.
Het verklaart ook waarom ik de InnerPower Methode nooit als vast protocol heb opgezet. LAND • ADEM • VOEL is een terugkeer-practice, geen recept. Je landt, je ademt, je voelt wat er is. En daarna kies je wat er nu nodig is, en dat is de ene week iets anders dan de andere. Op een dag dat je hoofd overloopt werkt iets anders dan op een dag dat je alleen maar moe bent.
Wat me daarnaast opvalt: de eerlijkste onderzoeken zijn ook de bescheidenste. Bij alle vier staat er nadrukkelijk bij wat er nog niet bewezen is. Dat vind ik prettig lezen, want dat is precies hoe ik het zelf ook wil brengen. Ademwerk en meditatie zijn geen medicijn en ze vervangen geen behandeling. Ze zijn wel iets wat je zelf leert en meeneemt.
Een kleine stap voor deze week
Kies één oefening en doe hem zeven dagen, in plaats van zeven oefeningen één keer. Let daarbij niet alleen op of je je erna beter voelt, maar ook op wánneer hij het beste werkt: ’s ochtends, tussen twee afspraken door, of vlak voor het slapen. Je bent op zoek naar jouw moment, niet naar de perfecte techniek. Merk je dat een oefening je onrustiger maakt in plaats van rustiger, stop dan gerust. Dat is geen falen, dat is informatie.
Veelgestelde vragen
Welke meditatie past bij mij?
Dat is niet vooraf te zeggen, en dat is nu ook onderzocht: in een studie onder ruim vijfduizend mensen reageerde niet iedereen hetzelfde op dezelfde oefening. Het advies dat daaruit volgt is praktisch: probeer een vorm een week of twee serieus, let op wat er gebeurt, en wissel pas daarna. Beginnen met een geleide oefening is voor de meeste mensen het makkelijkst, omdat je dan niet ook nog zelf de structuur hoeft te bedenken.
Hoe lang moet ik mediteren om er iets van te merken?
In het onderzoek dat hierboven staat werd al effect gezien bij oefeningen van vijf tot tien minuten. Kort en regelmatig doet meer dan lang en zelden. Belangrijker dan de duur is dat het haalbaar blijft op een drukke dag, want een oefening die je niet doet werkt sowieso niet.
Hoe vaak moet je ademhalingsoefeningen doen?
In de studie bij studenten ambulancezorg deden deelnemers twee keer per dag tien minuten, twaalf weken lang. Dat is een stevig schema. Voor de meeste mensen is één vast moment per dag een realistischer begin, en je kunt altijd uitbreiden als het went.
Kan mediteren je juist onrustiger maken?
Ja, dat kan. Stil zitten met je ogen dicht brengt soms meer naar boven dan iemand op dat moment aankan, zeker bij spanning of nare ervaringen. Dat is een reden om te doseren, niet om door te zetten. Een oefening met beweging, geluid of open ogen is dan vaak prettiger. Merk je dat het structureel te veel is, bespreek het dan met een huisarts of behandelaar.
Werkt Yoga Nidra echt tegen slaapproblemen?
Het bewijs geeft een voorzichtig positief signaal. Zes gerandomiseerde studies met samen 244 deelnemers zagen meestal verbetering in inslapen en slaapduur. Maar de studies verschilden sterk van elkaar en de kwaliteit was wisselend, dus je kunt er niet uit concluderen dat het bewezen effectief is bij elke slaapstoornis of dat het gelijkwaardig is aan cognitieve gedragstherapie. Wil je het zelf ervaren, dan kun je oefenen met de Yoga Nidra Meditatiebundel.
Wat is het verschil tussen mediteren en een dutje doen?
Ze doen iets anders. In een EEG-onderzoek onder 25 gezonde volwassenen gaf vijftien minuten yoga-meditatie een betere accuratesse bij het onderdrukken van een impuls, terwijl een dutje van dezelfde lengte vooral sneller maakte. Het is dus geen kwestie van beter of slechter, maar van wat je op dat moment nodig hebt.
Vervangt ademwerk of meditatie een behandeling?
Nee. Het onderzoek laat verbeteringen zien in stress, stemming en veerkracht, maar dat is iets anders dan een behandeling van een aandoening. Zie het als iets wat je zelf kunt leren en inzetten, naast en niet in plaats van professionele zorg wanneer die nodig is.
Kan AI straks bepalen welke oefening bij mij past?
Nog niet. In het grote meditatieonderzoek was de individuele respons deels te voorspellen uit hoe iemand er vooraf voor stond, en dat is een interessant begin. De onderzoekers zeggen er zelf bij dat er eerst nieuwe studies nodig zijn voordat je daar een betrouwbaar persoonlijk advies op kunt baseren.
Verder oefenen met begeleiding
Wil je dit onder begeleiding verder brengen, dan kan dat bij een van de opleidingen van House of InnerPower. In de tweedaagse Yin Yoga & Ademwerk staat precies dit centraal: doseren, grenzen en wat je doet als een oefening te veel wordt. De volledige Yin Yoga Opleiding gaat er dieper op in, en alle data staan in de agenda. Wil je liever eerst in je eigen tempo thuis oefenen, dan is de Yoga Nidra Meditatiebundel een fijne plek om te beginnen.
Gratis e-book
Kom thuis in jezelf
Wil je hier verder mee? In mijn gratis e-book neem ik je mee in Yin Yoga en de InnerPower Methode: LAND • ADEM • VOEL. Met oefeningen die je vandaag al kunt doen.
Direct in je mail. Uitschrijven kan altijd.
Ilse-Marie Sobering is oprichter van House of InnerPower en ontwikkelaar van de InnerPower Methode: LAND • ADEM • VOEL, een cyclische practice om keer op keer terug te keren naar jezelf. Zij verdiept zich ruim 25 jaar in yogafilosofie en oosterse filosofie, en is sinds 2015 professioneel actief als E-RYT 500 yoga- en Yoga Nidra-docent, mindfulness- en ademcoach, Ayurveda-practitioner en EFT-practitioner. In Spanje, waar zij zeven jaar woonde, gaf zij opleidingen, trainingen en retreats op verschillende locaties in de regio Málaga, onder meer bij Periana, Nerja en Frigiliana. Vanuit Nederland verzorgt zij nu opleidingen, trainingen en lezingen in Nederland, in Spanje en online. Binnen de methode werkt zij met Yin Yoga, Yoga Nidra, ademwerk, meditatie, Qigong en somatisch werk, aangevuld met elementen uit haar opleiding in hypnotherapie. Zij geeft docentenopleidingen, bijscholing en bedrijfstrainingen, voor mensen die leven met langdurige stress en voor professionals die hun begeleiding willen verdiepen.
