Bronnen & aanbevolen literatuur over Yin Yoga
Deze pagina laat zien waar de kennis in de Yin Yoga Kennisdatabase vandaan komt: van de Indiase yogatraditie en de moderne Yin Yoga-traditie tot Taoïstische filosofie, functionele anatomie, wetenschap en de eigen praktijkervaring van Ilse-Marie Sobering. Onderaan vind je een overzicht van alle aanbevolen boeken per onderwerp.
Waar komt de kennis in deze website vandaan?
De Yin Yoga Kennisdatabase is opgebouwd vanuit verschillende bronnen die voor mij allemaal waardevol zijn.
Mijn manier van lesgeven en opleiden is gevormd door:
- de Indiase yogatraditie;
- de moderne Yin Yoga-traditie;
- Taoïstische filosofie en Traditionele Chinese Geneeskunde;
- functionele anatomie, fascia en bewegingsleer;
- kennis over ademhaling, stress en het zenuwstelsel;
- wetenschappelijke literatuur;
- en natuurlijk mijn eigen praktijkervaring van meer dan 25 jaar met yoga, adem, meditatie, lichaamswerk en het begeleiden en opleiden van mensen.
Binnen mijn trainingen werk ik bewust met al deze lagen naast elkaar.
Sommige principes komen voort uit eeuwenoude tradities. Andere zijn later binnen moderne Yin Yoga ontwikkeld. Weer andere kunnen we vanuit anatomie, fysiologie of wetenschappelijk onderzoek bekijken.
Voor mij hoeven die werelden elkaar niet uit te sluiten.
Ik vind het vooral belangrijk dat we begrijpen vanuit welk kader we iets bekijken.
Traditionele kennis hoeft niet eerst wetenschappelijk bewezen te worden voordat we haar mogen onderzoeken of ervaren. Tegelijk vind ik het waardevol om nieuwsgierig te blijven naar wat moderne wetenschap ons leert over het lichaam.
Juist die combinatie maakt Yin Yoga voor mij zo interessant.
De Indiase yogatraditie
Yoga heeft zijn wortels in India.
Hoewel Yin Yoga zoals we die tegenwoordig kennen ook sterk beïnvloed is door Taoïstische filosofie en Chinese energetische modellen, staat mijn eigen onderwijs niet los van de bredere Indiase yogatraditie.
Begrippen en practices zoals:
- asana;
- pranayama;
- meditatie;
- chakra’s;
- aandacht;
- zelfonderzoek;
- en yogafilosofie
komen uit een veel oudere traditie dan moderne Yin Yoga.
Binnen mijn opleidingen vind ik het belangrijk dat studenten die bredere achtergrond begrijpen.
Yin Yoga is voor mij niet alleen een verzameling houdingen die we drie of vijf minuten vasthouden.
Het is ook een manier om aandacht te trainen.
Om te observeren.
Om weerstand te herkennen.
Om te voelen wat er gebeurt wanneer je niet meteen hoeft te reageren.
En daarin raakt Yin Yoga aan veel oudere yogatradities.
Uitgelicht
Yoga Sutra’s
De Yoga Sutra’s behoren tot de belangrijkste klassieke teksten binnen de yogafilosofie.
Ze gaan veel minder over fysieke houdingen dan veel mensen verwachten. Het grootste deel gaat over de werking van de geest, aandacht, concentratie, meditatie en de manier waarop we ons verhouden tot onze gedachten en ervaringen.
Voor mij is juist dat relevant binnen Yin Yoga.
Wanneer je langere tijd stil blijft in een houding, kom je niet alleen je lichaam tegen.
Je merkt ook gedachten, verwachtingen, weerstand, ongeduld en automatische reacties op.
Dat maakt de practice ook een vorm van zelfonderzoek.
De Bhagavad Gita
De Bhagavad Gita is een van de bekendste spirituele teksten uit India.
De tekst gaat onder andere over handelen, bewustzijn, toewijding, verantwoordelijkheid en het leren bewegen door het leven zonder volledig meegesleept te worden door alles wat we denken of voelen.
Ook daarin herken ik iets van de Yin-practice.
Niet alles wat je voelt hoeft onmiddellijk veranderd te worden.
Soms kun je eerst waarnemen.
Ademen.
En voelen wat er gebeurt wanneer je blijft.
Hatha Yoga Pradipika
De Hatha Yoga Pradipika is een klassieke tekst binnen de Hatha Yoga-traditie.
Vooral de aandacht voor pranayama, mudra, bandha en de relatie tussen lichaam, adem en energie maakt deze tekst interessant als achtergrond bij een bredere yogabeoefening.
Light on Yoga
Light on Yoga heeft generaties yogadocenten beïnvloed en is een belangrijk werk binnen de moderne geschiedenis van yoga.
Iyengar bracht veel aandacht voor precisie, anatomie, alignment en het gebruik van hulpmiddelen zoals blokken, riemen en bolsters.
Hoewel Yin Yoga een andere benadering heeft, vind ik het idee dat een houding aangepast mag worden aan het lichaam belangrijk.
Een hulpmiddel betekent niet dat je een houding minder goed doet.
Soms maakt een aanpassing de practice juist veel zinvoller.
The Encyclopedia of Yoga and Tantra
Voor wie zich verder wil verdiepen in de geschiedenis, filosofie en verschillende yogatradities is dit een waardevol naslagwerk.
Het is minder een praktisch yogaboek en meer een uitgebreide achtergrondbron voor wie de bredere context van yoga wil begrijpen.
De moderne Yin Yoga-traditie
De Yin Yoga zoals we die tegenwoordig kennen is voor een belangrijk deel gevormd door het werk van docenten zoals Paul Grilley, Sarah Powers en Bernie Clark.
Zij hebben verschillende tradities en kennisgebieden met elkaar verbonden:
- functionele anatomie;
- Taoïstische filosofie;
- meridianen en Qi;
- meditatie;
- bindweefsel en fascia;
- en een functionele benadering van yogahoudingen.
Hun werk vormt een belangrijke basis voor hoe Yin Yoga tegenwoordig wereldwijd wordt onderwezen.
Uitgelicht
Yin Yoga: Principles & Practice
Paul Grilley heeft een grote rol gespeeld in de ontwikkeling en verspreiding van moderne Yin Yoga.
Wat mij vooral aanspreekt in zijn werk is de functionele manier van kijken naar het lichaam.
Niet ieder lichaam kan dezelfde vorm aannemen.
Dat hoeft ook niet.
Botstructuur, gewrichtsvorm en lichaamsverhoudingen verschillen van mens tot mens.
Daarom gaat het voor mij niet om de vraag:
“Lijkt mijn houding op het plaatje?”
maar om:
“Welk gebied proberen we te benaderen en welke vorm past bij mijn lichaam?”
Paul Grilley verbindt deze functionele anatomische benadering bovendien met het Taoïstische model van Qi en meridianen.
Die combinatie heeft een grote invloed gehad op de Yin Yoga zoals ik die zelf heb geleerd en onderwijs.
Insight Yoga
Sarah Powers heeft Yin Yoga gecombineerd met meditatie, mindfulness, boeddhistische psychologie, Taoïstische principes en meer dynamische yang-practices.
Haar werk heeft sterk bijgedragen aan de ontwikkeling van Yin Yoga als practice waarin niet alleen het lichaam, maar ook aandacht en bewustzijn centraal staan.
Binnen Yin Yoga worden vaak drie basisprincipes gebruikt:
vind een passende grens, word stil en geef de houding tijd.
Dat klinkt eenvoudig.
Maar juist in die eenvoud gebeurt veel.
Je leert voelen wanneer je voldoende spanning ervaart.
Je merkt wanneer je automatisch verder wilt.
Of juist wilt vluchten.
En je oefent om aanwezig te blijven zonder jezelf te forceren.
The Complete Guide to Yin Yoga
Bernie Clark heeft veel principes van moderne Yin Yoga toegankelijk en uitgebreid beschreven.
Zijn werk behandelt onder andere:
- Yin Yoga-houdingen;
- fascia en bindweefsel;
- functionele anatomie;
- spanning en compressie;
- individuele lichaamsverschillen;
- meridianen;
- Yin en Yang;
- en de filosofische achtergrond van de practice.
Zijn boeken vormen voor mij een waardevolle brug tussen traditionele Yin Yoga-principes en een moderne functionele kijk op het lichaam.
Your Body, Your Yoga
Dit boek heeft voor veel yogadocenten een belangrijke boodschap heel duidelijk gemaakt:
lichamen zijn verschillend.
Niet alleen in flexibiliteit.
Ook onze botten, gewrichten, verhoudingen en bewegingsmogelijkheden verschillen.
Dat betekent dat twee mensen dezelfde houding totaal anders kunnen uitvoeren en toch allebei precies goed kunnen zitten.
Deze manier van kijken vormt ook een belangrijke basis binnen mijn eigen lessen en opleidingen.
De houding moet zich aanpassen aan het lichaam.
Niet het lichaam aan een ideaalbeeld van de houding.
Your Spine, Your Yoga
In Your Spine, Your Yoga gaat Bernie Clark verder in op de anatomie en bewegingsmogelijkheden van de wervelkolom.
Het helpt om beter te begrijpen waarom flexie, extensie en rotatie bij ieder lichaam anders kunnen verlopen.
Voor docenten vind ik dit bijzonder belangrijk.
Zeker wanneer je werkt met mensen met rugklachten, verschillen in mobiliteit of een lichaam dat niet meer alles kan of wil wat het vroeger kon.
A Journey Into Yin Yoga
Travis Eliot biedt in A Journey Into Yin Yoga een toegankelijke en praktische benadering van de practice.
Hij schrijft onder andere over:
- de principes van Yin Yoga;
- verschillende houdingen;
- meditatie;
- flexibiliteit;
- herstel;
- en de mentale laag van langer in een houding blijven.
Wat ik waardeer aan zijn werk is dat hij de essentie van Yin Yoga heel begrijpelijk weet te maken.
Het is een mooie aanvullende bron naast het werk van Paul Grilley, Sarah Powers en Bernie Clark.
Taoïsme en Traditionele Chinese Geneeskunde
De energetische kant van Yin Yoga is sterk beïnvloed door Taoïstische filosofie en Traditionele Chinese Geneeskunde.
Daar komen begrippen vandaan zoals:
- Yin en Yang;
- Qi;
- meridianen;
- de vijf elementen;
- en energetische orgaansystemen.
Deze principes zijn mij ook zo onderwezen en vormen een wezenlijk onderdeel van mijn eigen trainingen.
Wanneer ik tijdens een opleiding spreek over het stimuleren van een meridiaan, Qi of de energetische relatie met bepaalde orgaansystemen, werk ik vanuit dit traditionele model.
Dat model is niet hetzelfde als moderne westerse anatomie.
Een meridiaan is bijvoorbeeld niet simpelweg hetzelfde als een zenuw, spier of bloedvat.
Het is een andere manier om naar het lichaam en naar samenhang te kijken.
En voor mij mag die manier van kijken naast moderne anatomie bestaan.
Uitgelicht
Tao Te Ching
De Tao Te Ching is een van de belangrijkste klassieke teksten uit het Taoïsme.
Het boek gaat niet over Yin Yoga als methode, maar veel van de filosofische uitgangspunten sluiten sterk aan bij de manier waarop Yin Yoga wordt beoefend.
Thema’s die hierin terugkomen zijn onder andere:
- Yin en Yang;
- zachtheid en kracht;
- eenvoud;
- ruimte en leegte;
- niet forceren;
- meegaan met verandering;
- en wu wei: handelen zonder onnodige strijd of dwang.
Voor mij raakt dit direct aan de essentie van Yin Yoga.
Niet steeds verder duwen.
Niet proberen een bepaalde vorm af te dwingen.
Maar luisteren, ruimte laten en onderzoeken wat er gebeurt wanneer je minder doet.
Zhuangzi / Chuang Tzu
De teksten van Zhuangzi vormen een prachtige verdieping op het Taoïsme.
Waar de Tao Te Ching vaak compact en poëtisch is, gebruikt Zhuangzi verhalen, humor en paradoxen om thema’s als verandering, loslaten, perspectief en natuurlijkheid te onderzoeken.
Ook daarin herken ik veel van de houding die Yin Yoga van ons vraagt:
minder controleren, minder vastzetten en meer leren bewegen met wat er op dat moment werkelijk is.
The Web That Has No Weaver
The Web That Has No Weaver is een toegankelijke introductie tot de manier waarop binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde naar het lichaam wordt gekeken.
Het boek beschrijft onder andere:
- Yin en Yang;
- Qi;
- patronen van disharmonie;
- energetische orgaansystemen;
- en de onderlinge relaties tussen verschillende processen in het lichaam.
Wat ik mooi vind aan deze benadering is dat het lichaam niet wordt bekeken als een verzameling losse onderdelen.
Er wordt gekeken naar patronen en relaties.
Naar wat elkaar beïnvloedt.
Naar het geheel.
Dat perspectief sluit voor mij heel natuurlijk aan bij Yin Yoga.
Meridianen, Qi en energie
Binnen mijn Yin Yoga-trainingen werk ik met het meridianenmodel zoals dat binnen de Yin Yoga-traditie aan mij is doorgegeven.
We onderzoeken bijvoorbeeld hoe houdingen traditioneel gekoppeld worden aan bepaalde meridianen en orgaansystemen.
Ik vind het daarbij belangrijk dat studenten niet alleen uit hun hoofd leren:
“Deze houding hoort bij deze meridiaan.”
Ik wil dat ze leren voelen, observeren en nieuwsgierig blijven.
Wat verandert er tijdens een houding?
Waar voel je spanning?
Wat gebeurt er met je adem?
Welke sensaties ontstaan er wanneer je langere tijd stil blijft?
Traditionele modellen kunnen daarbij richting geven zonder dat we alles hoeven terug te brengen tot één moderne anatomische verklaring.
Voor mij gaat het niet om:
traditie óf wetenschap.
Het gaat om:
traditie begrijpen, ervaring onderzoeken en open blijven voor wat moderne kennis daaraan kan toevoegen.
Fascia en bindweefsel
Binnen Yin Yoga staat het langer en relatief rustig belasten van weefsels centraal.
Daarbij wordt traditioneel veel gesproken over bindweefsel en fascia.
Ook binnen mijn eigen trainingen werk ik met begrippen als:
- fascia belasten;
- bindweefsel beïnvloeden;
- spanning;
- compressie;
- hydratatie;
- en weefseladaptatie.
Fascia wordt tegenwoordig steeds intensiever onderzocht.
We weten inmiddels dat fascia veel meer is dan alleen een soort verpakking rond spieren.
Het vormt een lichaamsbreed bindweefselnetwerk en speelt onder andere een rol bij beweging, stabiliteit, krachtenoverdracht en mechanische belasting.
Juist daarom vind ik fascia zo interessant binnen Yin Yoga.
Fascia: The Tensional Network of the Human Body
Dit uitgebreide werk brengt inzichten uit anatomie, fysiologie, bewegingswetenschap en klinische disciplines samen.
Voor mij helpt moderne fasciakennis om verder te begrijpen wat er mogelijk gebeurt wanneer we langere tijd een bepaalde belasting aanbieden aan het lichaam.
Niet om de traditionele Yin Yoga-leer te vervangen.
Maar om er een extra laag aan toe te voegen.
Functionele anatomie
Yoga Anatomy
Yoga Anatomy is een waardevolle aanvulling voor wie beter wil begrijpen hoe ademhaling, gewrichten, spieren en beweging samenwerken binnen yogahoudingen.
Wat ik sterk vind aan dit boek is dat het niet alleen laat zien welke spieren waar zitten, maar vooral helpt begrijpen wat er tijdens een beweging of houding werkelijk gebeurt.
Voor yogadocenten geeft dat een extra laag bij het observeren en aanpassen van houdingen.
Spanning en compressie
Een van de belangrijkste principes binnen mijn manier van lesgeven is het verschil tussen spanning en compressie.
Soms stopt een beweging omdat we rek of spanning ervaren in spieren of bindweefsel.
Maar soms stopt een beweging simpelweg omdat twee structuren elkaar raken.
Dat noemen we compressie.
Dat verschil is belangrijk.
Want wanneer iets anatomisch niet verder kan, heeft harder trekken weinig zin.
Meer flexibiliteit is niet altijd het antwoord.
Soms is de vorm van jouw lichaam simpelweg anders.
Daarom wil ik dat studenten leren kijken naar:
- botstructuur;
- gewrichten;
- lichaamsverhoudingen;
- spanning;
- compressie;
- mobiliteit;
- stabiliteit;
- en persoonlijke belastbaarheid.
Veiligheid en individuele verschillen
Voor mij bestaat er geen universeel perfecte Yin Yoga-houding.
Een houding moet passen bij degene die hem doet.
Dat betekent ook dat we rekening houden met:
- leeftijd;
- blessures;
- operaties;
- hypermobiliteit;
- osteoporose;
- gewrichtsprotheses;
- rug- en nekklachten;
- zwangerschap;
- pijn;
- en veranderingen in belastbaarheid.
Daarom bevat deze kennisdatabase ook zoveel vragen over veiligheid.
Niet om mensen bang te maken om te bewegen.
Juist het tegenovergestelde.
Ik wil mensen helpen om beter onderscheid te leren maken tussen:
een passende sensatie, duidelijke weerstand en een signaal dat vraagt om aanpassen of stoppen.
Zenuwstelsel, stress en lichaamsbewustzijn
Mijn manier van werken is in de loop der jaren steeds meer beïnvloed door kennis over stress, ademhaling, lichaamsbewustzijn en het autonome zenuwstelsel.
Yin Yoga kan een prachtige manier zijn om te vertragen.
Maar vertragen betekent niet automatisch ontspannen.
Dat vind ik een belangrijk onderscheid.
Soms merk je juist pas hoeveel onrust er aanwezig is wanneer je stil wordt.
Soms roept een houding weerstand op.
Soms voelt stilte veilig.
En soms juist helemaal niet.
Daarom gaat Yin Yoga voor mij niet over jezelf dwingen om rustig te worden.
Het gaat over leren waarnemen.
Wat gebeurt er nu?
Kan ik voelen zonder onmiddellijk iets te hoeven veranderen?
Kan ik onderscheid maken tussen intensiteit en pijn?
Kan ik mijn adem nog voelen?
Is minder misschien voldoende?
Adem en Yin Yoga
De adem gebruik ik binnen Yin Yoga niet om een ervaring weg te drukken.
Ook niet om iemand koste wat kost te laten ontspannen.
De adem kan juist een manier zijn om beter te voelen wat er gebeurt.
Waar houdt mijn adem in?
Kan ik ruimte laten ontstaan?
Kan ik aanwezig blijven?
Soms is de adem diep.
Soms oppervlakkig.
Soms verandert hij vanzelf wanneer het lichaam meer loslaat.
De adem vertelt ons vaak veel.
Traditionele kennis, ervaring en wetenschap
Ik vind het waardevol om onderscheid te maken tussen verschillende soorten kennis zonder ze tegenover elkaar te zetten.
Er is kennis die voortkomt uit eeuwenoude traditie.
Er is kennis die ontstaat door ervaring en observatie.
En er is kennis die we onderzoeken met moderne wetenschappelijke methoden.
Soms bevestigen die perspectieven elkaar.
Soms gebruiken ze verschillende woorden voor iets dat op elkaar lijkt.
En soms blijven het gewoon verschillende modellen.
Dat mag.
Wanneer ik binnen Yin Yoga bijvoorbeeld spreek over Qi of meridianen, werk ik vanuit een traditioneel energetisch model.
Wanneer ik spreek over fascia, gewrichten, zenuwen of fysiologische processen, gebruik ik moderne anatomische en wetenschappelijke kennis.
En wanneer ik vertel wat ik gedurende duizenden uren lesgeven en begeleiden heb gezien, spreek ik vanuit praktijkervaring.
Ik vind het belangrijk om die verschillen niet weg te poetsen.
Juist daarin ontstaat diepgang.
Boeken zijn waardevol
Boeken zijn waardevol.
Onderzoek is waardevol.
Traditie is waardevol.
Maar uiteindelijk ligt er een mens op de mat.
Met een eigen lichaam.
Een eigen geschiedenis.
Een eigen zenuwstelsel.
Een eigen dag.
Mijn visie is gevormd door meer dan 25 jaar ervaring met yoga, adem, meditatie, lichaamswerk en het begeleiden en opleiden van mensen.
En als ik in al die jaren iets heb geleerd, is het dit:
er is zelden één antwoord dat voor iedereen klopt.
Deze manier van werken vormt ook een belangrijke basis van mijn InnerPower Methode:
Eerst landen.
Dan ademen.
Dan voelen.
Niet om iets te bereiken.
Maar om weer te leren luisteren naar wat je lichaam je vertelt.
Wil je deze kennis en de InnerPower Methode zelf leren toepassen?
Bekijk alle Yin Yoga-opleidingen van House of InnerPower in Nederland en Spanje, gecertificeerd via Yoga Alliance en geregistreerd bij het CRKBO.
Boeken die ik aanbeveel
Naast deze boeken verdiep ik mij voortdurend verder in publicaties over anatomie, fascia, bewegingswetenschap, ademhaling, stress, het zenuwstelsel en mind-body practices.
Een kennisdatabase die blijft groeien
Deze bronnenpagina is geen definitieve boekenlijst.
En de Yin Yoga Kennisdatabase is geen poging om het laatste woord over Yin Yoga te schrijven.
Mijn eigen kennis blijft zich ook ontwikkelen.
Nieuwe onderzoeken verschijnen.
We leren steeds meer over fascia en het zenuwstelsel.
Traditionele kennis kan opnieuw bekeken worden.
En soms leert één leerling in één houding mij weer iets wat geen enkel boek kan uitleggen.
Dat is precies wat mij na al die jaren nog steeds fascineert.
Hoe meer je leert over het lichaam, hoe duidelijker wordt hoeveel nuance er bestaat.
Met deze kennisdatabase wil ik daarom een plek creëren waar:
de Indiase yogatraditie, Yin Yoga, Taoïsme, Traditionele Chinese Geneeskunde, moderne anatomie, wetenschap en praktijkervaring elkaar mogen ontmoeten.
Niet om alles hetzelfde te maken.
Maar om vanuit verschillende perspectieven beter te begrijpen wat we doen.
Zodat Yin Yoga niet alleen gaat over:
welke houding doe ik?
maar steeds meer over:
wat doe ik, waarom doe ik het, wat voel ik en wat past op dit moment werkelijk bij mijn lichaam?
En er is meer
Mijn werk is breder dan Yin Yoga alleen. Ook ademwerk, meditatie, Yoga Nidra, Qigong, energetisch werk en kennis over het zenuwstelsel hebben mijn manier van begeleiden diepgaand beïnvloed.
Deze bronnenpagina richt zich bewust op Yin Yoga en de tradities en kennisgebieden die daar direct mee verbonden zijn.
Voor de andere pijlers van mijn werk zal ik deze bibliotheek stap voor stap uitbreiden met aparte kennisbanken en bronnenpagina’s.
Zo ontstaat uiteindelijk een bredere InnerPower-kennisbibliotheek waarin yoga, adem, meditatie, energie, lichaam en zenuwstelsel elk hun eigen plek krijgen.
— Ilse-Marie Sobering
House of InnerPower
Terug naar de Yin Yoga Kennisdatabase
Nieuwsgierig naar de veelgestelde vragen over Yin Yoga zelf, veiligheid, blessures en de InnerPower Methode? Je vindt ze allemaal terug in de volledige kennisdatabase.
