Qigong bij House of InnerPower
Misschien heb je weleens van Qigong gehoord en vraag je je af of het iets voor jou is, of hoe het zich verhoudt tot yoga die je al kent. Ik geef al een tijd Qigong-workshops, en de vragen die daar steeds terugkomen, zijn eigenlijk dezelfde vragen die mensen online het vaakst stellen. Hieronder alvast antwoord op wat je waarschijnlijk wilt weten. Deze pagina is nog in ontwikkeling. Er komt nog meer bij, net als je nu al kunt vinden voor Yin Yoga en Yoga Nidra.
Voor mij is Qigong geen los onderdeel. Het is een vaste bouwsteen van mijn Yin Yoga-opleiding: waar Yin Yoga je leert stilliggen en de rek opzoeken, leert Qigong je bewegen vanuit diezelfde rust, zodat je merkt hoe je hoofd wat stiller wordt en je lijf wat lichter aanvoelt. Wil je die combinatie zelf ervaren, met begeleiding? Bekijk het volledige opleidingsaanbod en zie welke data passen.
Deze informatie is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je of iets bij je past, overleg dan met je arts of fysiotherapeut. Lees de volledige disclaimer.
Voel je je duizelig, licht in je hoofd of benauwd, stop dan en adem gewoon verder.
Beweeg even mee
Een eenvoudige, klassieke Qigong-oefening. Je handen gaan op je inademing rustig uit elkaar, tot ongeveer schouderbreedte, en op je uitademing weer naar elkaar toe, voor je borst, zonder elkaar te raken. Begin met een paar keer en bouw rustig op. Volg de cirkel, of blijf gewoon bij je eigen tempo. Klik hieronder voor een rustig scherm met twee handen en een cirkel die met je meebewegen.
Waar loop jij tegenaan?
Kies wat het meest bij je past, dan brengen we je naar de vragen die erbij horen.
Basis
Wat Qigong is, waar het vandaan komt en hoe het zich verhoudt tot Tai Chi en yoga
Wat is Qigong precies?
Qigong brengt zachte beweging, rustige adem en aandacht samen. In de Chinese traditie cultiveer je er qi mee, levensenergie: een traditioneel begrip, geen gemeten energie.
Wat onderzoek zegt
Qigong is een Chinese bewegingspraktijk waarin je houding of beweging, adem en aandacht samenbrengt. De bewegingen zijn meestal zacht en vloeiend, je adem is rustig en langzaam, en je richt je aandacht naar binnen. In de Chinese traditie gaat Qigong over het cultiveren van qi, vaak vertaald als levensenergie. Dat is een traditioneel begrip, geen energie die in het lichaam is gemeten. Onderzoekers rekenen Qigong daarom tot meditatieve beweging: bewegen, aandacht voor de adem en een kalme geest. Er bestaan honderden vormen. In de praktijk kan het heel eenvoudig zijn: je staat of zit, beweegt rustig en ademt bewust.
Bronnen: NCCIH, Qigong: What You Need To Know (2022); Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion; Larkey e.a. 2009, Journal of Physical Activity and Health
Waar komt Qigong vandaan?
Qigong komt uit China. Tekeningen van vergelijkbare oefeningen zijn meer dan tweeduizend jaar oud. Het woord Qigong zelf werd pas in de jaren vijftig de gangbare naam.
Wat onderzoek zegt
Qigong komt uit China en heeft wortels in oude gezondheidsoefeningen die daoyin heten. In 1974 werden in de Mawangdui-graven tekeningen gevonden van 44 mensen die zulke oefeningen doen, meer dan tweeduizend jaar oud. De oefeningen zijn verweven met de taoïstische traditie en de Chinese geneeskunde, en er bestaan ook boeddhistische, confucianistische en krijgskunstvormen. Het woord Qigong zelf is veel jonger. Vroeger waren er minstens dertig andere namen; in de jaren vijftig van de vorige eeuw werd Qigong in China de officiële verzamelnaam, onder meer door de inzet van Liu Guizhen.
Bronnen: Chen e.a. 2019, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; Low e.a. 2024, Integrative Cancer Therapies
Wat is het verschil tussen Qigong en Tai Chi?
Familie van elkaar. Tai Chi is een vaste, langere reeks die van oorsprong een krijgskunst is. Qigong is breder en bestaat vaak uit eenvoudige oefeningen die je herhaalt.
Deze vraag krijg ik het vaakst.
Wat onderzoek zegt
Ze zijn familie. Qigong is de bredere en oudere verzamelnaam. Tai Chi is van oorsprong een Chinese krijgskunst, en als je het voor je gezondheid beoefent, geldt het als een vorm van Qigong. Het belangrijkste verschil zit in de opbouw. Traditionele Tai Chi is een lange, vaste reeks bewegingen die tijd kost om te leren. Gezondheids-Qigong bestaat meestal uit eenvoudigere oefeningen die je herhaalt. Beide werken met dezelfde drie elementen: houding en beweging, adem en aandacht. Veel onderzoek dat Tai Chi heet, gebruikt in de praktijk eenvoudige, herhaalde bewegingen die dicht bij Qigong liggen.
Bronnen: NCCIH, Qigong: What You Need To Know (2022); NCCIH, Tai Chi: What You Need To Know; Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion
Wat is het verschil tussen Qigong en yoga?
Allebei verbinden ze beweging, adem en aandacht. Yoga komt uit de Indiase traditie, Qigong uit de Chinese. Bij Qigong beweeg je vaak zacht en vloeiend, in herhaling.
Wat onderzoek zegt
Ze lijken op elkaar: allebei combineren ze houding of beweging, adem en aandacht, en onderzoekers rekenen ze samen met Tai Chi tot meditatieve beweging. Het verschil zit in herkomst en vorm. Yoga is geworteld in de Indiase filosofie, Qigong in de Chinese traditie. Yoga zoals die in het Westen meestal wordt beoefend, legt de nadruk op lichaamshoudingen. Qigong werkt vaker met zachte, vloeiende bewegingen die je herhaalt, meestal staand of zittend. Er is geen onderzoek gevonden dat het een in het algemeen beter noemt dan het ander. Het zijn verschillende ingangen.
Bronnen: NCCIH, Yoga: What You Need To Know; NCCIH, Qigong: What You Need To Know (2022); Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion
Wat zijn de bekendste stijlen binnen Qigong?
Bekende vormen zijn Baduanjin (acht oefeningen), Wuqinxi (vijf dieren) en Liuzijue (zes klanken). Er zijn ook stille vormen, waarin je vooral staat of zit.
In mijn workshops kies ik vaak elementen uit meerdere stijlen, afhankelijk van wat een groep nodig heeft.
Wat onderzoek zegt
Er bestaan honderden vormen naast elkaar. Baduanjin, de Acht Brokaten, is een van de bekendste en meest onderzochte: acht rustige, meestal staande oefeningen, volgens onderzoekers ontstaan tijdens de Song-dynastie, meer dan duizend jaar geleden. Bij Wuqinxi, de Vijf Dieren, beweeg je als tijger, hert, beer, aap en vogel; de vorm wordt toegeschreven aan de Chinese arts Hua Tuo. Liuzijue combineert beweging en adem met zes klanken en is onder meer onderzocht bij COPD. Daarnaast bestaan er vormen waarin je vooral stilstaat of zit, met weinig of geen beweging.
Bronnen: Zeng e.a. 2020, Complementary Therapies in Medicine; Guo e.a. 2018, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; Chen e.a. 2019, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; NCCIH, Qigong (2022); Xu e.a. 2022, Complementary Therapies in Medicine
Wat is het verschil tussen actieve en meditatieve Qigong?
Bij actieve Qigong beweeg je rustig mee met je adem. Bij meditatieve Qigong beweeg je nauwelijks en werk je vooral met adem en aandacht.
In een les wissel ik dat vaak af: eerst bewegen om op te warmen, daarna stilte om te laten landen.
Wat onderzoek zegt
Bij actieve, of dynamische, Qigong beweeg je: je armen, je benen of je hele lichaam, rustig en vloeiend, met je adem mee. Bij meditatieve, of passieve, Qigong beweeg je vrijwel niet. Je kiest een houding die je lang kunt volhouden, staand, zittend of liggend, en werkt vooral met adem en aandacht, soms met visualisatie. Beide vormen draaien om dezelfde drie elementen: houding, adem en aandacht. Alleen de verhouding verschuift. Veel lessen combineren ze, maar hoe je dat opbouwt, is een keuze van de leraar en geen vaste regel.
Bronnen: NCCIH, Qigong: What You Need To Know (2022)
Is Qigong een religie?
Qigong is geen religie waarin je iets moet geloven. Het heeft wel wortels in het taoïsme, het boeddhisme en de Chinese geneeskunde. Veel lessen richten zich op gezondheid.
Wat onderzoek zegt
Nee, niet in de zin dat je iets moet geloven of aanbidden. Qigong heeft wel wortels in levensbeschouwelijke tradities: vakliteratuur beschrijft taoïstische, boeddhistische en confucianistische vormen, naast medische vormen en krijgskunst. Sommige vormen zijn oorspronkelijk als spirituele oefening ontstaan. Bij de Chinese traditie hoort een wereldbeeld met begrippen als qi en yin en yang. De vormen die in onderzoek en in de meeste lessen worden gebruikt, zijn gericht op gezondheid: bewegen, ademen en aandacht. Je kunt ze beoefenen zonder dat wereldbeeld over te nemen. Past het kader niet bij je overtuiging, kies dan een leraar die het vooral als beweging brengt.
Bronnen: Low e.a. 2024, Integrative Cancer Therapies; Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion; Kaptchuk 2002, Annals of Internal Medicine
Welke plek heeft Qigong bij House of InnerPower?
Voor mij is Qigong geen los onderdeel. Het is een vaste bouwsteen van mijn Yin Yoga-opleiding: waar Yin Yoga je leert stilliggen en de rek opzoeken, leert Qigong je bewegen vanuit diezelfde rust, zodat je merkt hoe je hoofd wat stiller wordt en je lijf wat lichter aanvoelt. Wil je die combinatie zelf ervaren, met begeleiding? Bekijk het volledige opleidingsaanbod en zie welke data passen.
Traditie
Qi, meridianen, dantian en wat je voelt, uitgelegd als traditioneel kader
Wat is qi?
In de Chinese traditie is qi de levensenergie in alles wat leeft. Het is een eeuwenoud denkkader en beeldende taal, geen energie die in het lichaam is gemeten.
Wat onderzoek zegt
Qi is een kernbegrip uit de Chinese filosofie en geneeskunde. Het wordt vaak vertaald als levensenergie of levenskracht. In de traditie is qi overal aanwezig, in de natuur en in je lichaam, en ontstaan klachten als qi niet goed stroomt of uit balans raakt. Qigong betekent zoiets als het oefenen of cultiveren van qi. Dit is een traditioneel denkkader en geen natuurkundig begrip: qi is niet als energie of stof in het lichaam gemeten. Veel mensen gebruiken het woord als beeldende taal voor wat ze voelen tijdens het oefenen, zoals warmte, ontspanning of levendigheid.
Bronnen: Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion; Guo e.a. 2018, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; Kaptchuk 2002, Annals of Internal Medicine; Joy e.a. 2025, BMC Complementary Medicine and Therapies
Wat zijn meridianen en hoe werkt Qigong daarmee?
In de Chinese traditie zijn meridianen banen waarlangs qi stroomt. Het is een traditioneel denkkader, geen aangetoonde structuur in je lichaam. Je kunt de oefeningen doen zonder erin te geloven.
Wat onderzoek zegt
In de Chinese geneeskunde zijn meridianen banen waarlangs qi door je lichaam zou stromen, met punten die ook bij acupunctuur worden gebruikt. Veel Qigong-oefeningen zijn in die traditie bedoeld om de stroom langs die banen vrij te maken. Dit is een traditioneel kader, geen anatomisch systeem dat de wetenschap heeft aangetoond. Een systematische review van metingen naar de elektrische eigenschappen van meridianen en acupunctuurpunten vond enkele voorzichtige aanwijzingen, maar de studies waren klein en van lage kwaliteit, en konden niet aantonen dat meridianen meetbaar anders zijn. Je hoeft er niet in te geloven om de beweging en de adem zelf te voelen.
Bronnen: Ahn e.a. 2008, Bioelectromagnetics; Kaptchuk 2002, Annals of Internal Medicine; Buttolph e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health
Wat is de dantian?
In de Chinese traditie is de dantian een energiecentrum, meestal in je onderbuik onder je navel. Een traditioneel begrip, en een plek om je aandacht te laten rusten.
Wat onderzoek zegt
De dantian, vaak vertaald als elixerveld of energiecentrum, is een begrip uit de Chinese geneeskunde. Meestal bedoelt men de plek in je onderbuik, tussen je navel en je schaambeen; het woord wordt ook voor andere plekken gebruikt. In veel Qigong-oefeningen breng je je aandacht of je handen naar die plek, of beweeg je je armen voor je buik. Net als qi en meridianen is de dantian een traditioneel begrip, geen orgaan of structuur die in het lichaam is aangetoond. Als plek om je aandacht op te richten kun je het gewoon gebruiken, ook zonder dat kader over te nemen.
Bronnen: Low e.a. 2024, Integrative Cancer Therapies
Speelt de adem een grote rol bij Qigong?
Ja, adem is naast houding en aandacht een van de drie pijlers. Je ademt meestal langzaam en diep. Dat je zo energie stuurt, is een traditioneel beeld.
Wat onderzoek zegt
Ja. Qigong wordt vaak omschreven als het afstemmen van drie dingen: je houding en beweging, je adem en je aandacht. De adem is daarbij meestal langzaam, lang en diep, vaak vanuit je buik, en soms gecombineerd met klanken, zoals bij Liuzijue. In de Chinese traditie is de adem ook een manier om qi op te nemen en te leiden. Dat is een traditioneel beeld, geen fysiologische verklaring. Wat wel is onderzocht: in een meta-analyse over Tai Chi gingen programma's met nadruk op de adem samen met gunstiger veranderingen in de hartslagvariabiliteit. Forceer je adem niet en houd hem niet vast.
Bronnen: NCCIH, Qigong: What You Need To Know (2022); Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion; Zhou e.a. 2024, Journal of Integrative and Complementary Medicine; Lam, Tai Chi Breathing (2023)
Voel je qi als tintelingen of warmte?
Warmte, tintelingen of een magnetisch gevoel tussen je handen zijn gewone ervaringen bij Qigong. In de traditie is dat qi; dat het om meetbare energie gaat, is niet aangetoond.
Wat onderzoek zegt
Veel mensen voelen tijdens Qigong iets in hun handen of lichaam: warmte, koelte, tintelingen, zwaarte of een soort magnetisch gevoel tussen hun handpalmen. In een kleine studie bij 26 mensen met langdurige klachten na corona meldde bijna iedereen zulke gewaarwordingen, die ze als qi omschreven. Binnen de traditie is dat het voelen van qi. Of het om een aparte energie gaat, is niet aangetoond: die studie keek naar ervaringen en niet naar oorzaken, en er is geen onderzoek gevonden dat zo'n energie heeft gemeten. Het zijn echte ervaringen; de uitleg ervan is omstreden.
Bronnen: Joy e.a. 2025, BMC Complementary Medicine and Therapies; Ahn e.a. 2008, Bioelectromagnetics
Kan iemand qi of energie op je overdragen?
Bij externe Qigong zegt iemand energie op je over te dragen. Kleine studies bij pijn waren eerst bemoedigend, later minder duidelijk. Zo'n overdraagbare energie is niet aangetoond.
Wat onderzoek zegt
Bij externe Qigong zegt een beoefenaar qi uit te zenden naar een ander, vaak zonder aanraking, om genezing te bevorderen. Dat is iets anders dan de Qigong die je zelf beoefent. Een systematische review uit 2007 vond vijf kleine gerandomiseerde studies bij pijn, alle met gunstige uitkomsten, en noemde dat bemoedigend. In een latere studie was het verschil na acht weken niet meer significant. Er is geen onderzoek gevonden dat een overdraagbare energie heeft aangetoond, en bij behandelingen zonder aanraking is het lastig om verwachting en aandacht uit te sluiten. Het meeste Qigong-onderzoek gaat over wat je zelf doet.
Bronnen: Lee, Pittler & Ernst 2007, Journal of Pain; Vincent e.a. 2010, American Journal of Chinese Medicine; Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion
Wat is Medical Qigong?
Een therapeutisch gerichte tak vanuit de Chinese geneeskunde, soms met externe Qigong. Vraag naar opleiding en ervaring, en stel een bezoek aan je arts er niet voor uit.
Wat ik zelf geef, is geen Medical Qigong, maar een toegankelijke, algemene vorm gericht op ontspanning en beweging.
Wat onderzoek zegt
Medical Qigong is een meer therapeutisch gerichte tak, meestal onderwezen door mensen met een achtergrond in de Traditionele Chinese Geneeskunde. Vakliteratuur rekent daar ook externe Qigong toe, waarbij een therapeut volgens de Chinese geneeskunde een diagnose stelt en zegt qi uit te zenden. Qigong-docenten hoeven in de Verenigde Staten geen licentie te hebben en er bestaat geen landelijke standaard; organisaties hanteren eigen eisen. Vraag dus naar opleiding en ervaring. Het Amerikaanse NCCIH raadt aan Qigong nooit te gebruiken als reden om een bezoek aan je arts uit te stellen.
Bronnen: Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion; NCCIH, Qigong: What You Need To Know (2022)
Wat is de Wuji-houding, en waarom begin je daar vaak mee?
De rustige, staande beginhouding: voeten onder je heupen, knieën zacht, armen ontspannen. Even landen voordat je beweegt. Lang blijven staan kan zwaar zijn voor je benen.
Wat onderzoek zegt
Wuji is de rustige, rechtop staande houding waarmee veel Qigong-oefeningen beginnen. Je voeten staan onder je heupen, je knieën zijn licht gebogen en je armen hangen ontspannen langs je lichaam. Het is geen aparte oefening maar een startpunt: even landen in je lichaam voordat je gaat bewegen. In sommige scholen blijf je er ook langere tijd in staan, soms met je ogen dicht. Dat kan flink vermoeiend zijn voor je kuiten en voetzolen, dus bouw dat rustig op. Deze beschrijving is vakkennis uit de Qigong-praktijk; er is geen onderzoek naar de houding zelf gevonden.
Bronnen: Ma & Jennings 2021, International Journal of Environmental Research and Public Health
Onderzoek
Wat wetenschappelijk onderzoek wel en niet laat zien
Is Qigong wetenschappelijk bewezen?
Voor een deel. Het sterkste bewijs, voor bloeddruk en botdichtheid, gaat over Tai Chi en verwante Chinese bewegingsvormen. Voor Qigong zelf is het bewijs meestal minder zeker.
Wat onderzoek zegt
Voor een deel. Een overzicht van het Amerikaanse ministerie voor veteranenzaken uit 2025 bracht 26 systematische reviews over Tai Chi en Qigong in kaart. Volgens de oorspronkelijke auteurs was het bewijs van hoge zekerheid voor bloeddruk en botdichtheid, en van redelijke zekerheid voor onder meer vallen, slaapkwaliteit, vermoeidheid bij kanker, longfunctie bij COPD, rug- en nekpijn en knieartrose. Voor de meeste andere uitkomsten is de zekerheid laag. Let wel: veel van dat bewijs gaat over Tai Chi, en de helft van de reviews komt uit China. Ernstige bijwerkingen werden niet gemeld.
Bronnen: Mak e.a. 2025, Evidence Map of Tai Chi and Qigong, Department of Veterans Affairs (NCBI Bookshelf)
Waarom zeggen onderzoekers zo vaak dat er meer onderzoek nodig is?
Omdat veel studies klein zijn en vaak vergelijken met niets doen. Onderzoek uit sommige landen, waaronder China, viel vroeger opvallend vaak positief uit. Bemoedigend, maar minder zeker dan het klinkt.
Wat onderzoek zegt
Omdat veel Qigong-onderzoek klein is en methodische zwaktes heeft. Een groot deel komt uit China. Een analyse uit 1998 liet zien dat studies uit China opvallend vaak positief uitvielen, en bij een onderzoek uit 2009 onder auteurs van Chinese 'gerandomiseerde' studies bleek maar ongeveer 7 procent volgens de regels gerandomiseerd. Daarnaast is het lastig om Qigong te vergelijken met een goede nepvariant; daar bestaan nog geen afgesproken criteria voor. Vaak is de vergelijking 'niets doen' of 'gewone zorg'. Dat maakt de resultaten niet waardeloos, wel minder zeker. Een studie uit China is ook niet automatisch onbetrouwbaar.
Bronnen: Vickers e.a. 1998, Controlled Clinical Trials; Wu e.a. 2009, Trials; Gonçalves e.a. 2020, Journal of Bodywork and Movement Therapies; Mak e.a. 2025, VA Evidence Map
Wat merk je er zelf van?
Veel mensen ervaren rust en ontspanning. In onderzoek is het beeld het duidelijkst voor balans, vallen en bloeddruk, vooral bij Tai Chi. Voor stress is het minder eenduidig.
Wat ik in mijn workshops het vaakst terughoor, is meer rust in het hoofd en een lichter gevoel in het lijf. Wat ik zelf het vaakst merk bij de mensen die ik begeleid, is dat het helpt om even terug te keren naar je lichaam en je adem. Dat is al veel.
Wat onderzoek zegt
Dat verschilt per persoon. In onderzoek zijn de duidelijkste resultaten gevonden voor bloeddruk, vooral bij Tai Chi, voor balans en minder vallen bij ouderen, en voor vermoeidheid bij kanker. Voor stress is het beeld minder eenduidig: tegenover niets doen daalde de ervaren stress in twee studies, tegenover een andere actieve oefening was er geen verschil. Veel mensen beschrijven wel rust, ontspanning en een beter gevoel over zichzelf. In een kleine studie meldde 85 procent van de deelnemers dat ze zich beter voelden, al zegt zo'n studie zonder vergelijkingsgroep niet dat Qigong de oorzaak was.
Bronnen: Mak e.a. 2025, VA Evidence Map; Sherrington e.a. 2019, Cochrane; Oh e.a. 2024, Healthcare; Joy e.a. 2025, BMC Complementary Medicine and Therapies
Geldt onderzoek naar Tai Chi ook voor Qigong?
Deels. Ze zijn verwant en worden vaak samen onderzocht, maar uitkomsten verschillen soms per vorm. Een resultaat bij Tai Chi is een aanwijzing voor Qigong, geen bewijs.
Wat onderzoek zegt
Deels. Onderzoekers zien Tai Chi en Qigong als verwant: ze rusten op dezelfde principes van houding, adem en aandacht, en veel onderzoek dat Tai Chi heet, gebruikt in de praktijk eenvoudige, herhaalde bewegingen die dicht bij Qigong liggen. Daarom worden ze vaak samen bekeken. Toch is het onderzoek naar Tai Chi op een aantal punten sterker, zoals bij vallen en bloeddruk. En soms verschillen de uitkomsten: een meta-analyse naar sombere gevoelens vond een effect bij Qigong en niet bij Tai Chi. Een uitkomst bij de ene vorm is dus een aanwijzing voor de andere, geen bewijs.
Bronnen: Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion; Liu e.a. 2015, Complementary Therapies in Medicine; Mak e.a. 2025, VA Evidence Map
Een glimp van Qigong in beweging.
Lichaam
Balans, bloeddruk, gewrichten, botten, longen en populaire lichaamsclaims
Helpt Qigong tegen vallen en evenwichtsproblemen bij ouderen?
Voor Tai Chi is het bewijs goed: in een grote review vielen ongeveer een vijfde minder ouderen. Qigong zelf is minder onderzocht. Twijfel je, overleg dan eerst met je arts.
Wat onderzoek zegt
Hier is het bewijs relatief sterk, al vooral voor Tai Chi. Een Cochrane-review uit 2019 vond dat met Tai Chi ongeveer 20 procent minder ouderen vielen, met hoge zekerheid, en dat het aantal valpartijen met ongeveer 19 procent daalde, met lage zekerheid. Balans- en functionele oefeningen deden het vergelijkbaar. Een latere meta-analyse zag een groter effect bij langer en vaker oefenen. Qigong zelf is minder onderzocht, al noemt een overzicht van reviews Tai Chi, beoefend als Qigong, voldoende onderbouwd voor balanstraining. Twijfel je of het veilig is voor jouw situatie? Overleg dan eerst met je arts of fysiotherapeut.
Bronnen: Sherrington e.a. 2019, Cochrane Database of Systematic Reviews; Chen e.a. 2023, Frontiers in Public Health; Klein e.a. 2019, Alternative Therapies in Health and Medicine
Kan Qigong je bloeddruk verlagen?
Kleine studies vonden een lagere bloeddruk dan in controlegroepen; in een review verlaagde gewoon bewegen de bovendruk meer. Bij hoge bloeddruk: als aanvulling, in overleg met je huisarts.
Wat onderzoek zegt
Het kan helpen. Een meta-analyse uit 2021 van zeven kleine gerandomiseerde studies vond dat de bovendruk bij Qigong gemiddeld ongeveer 11 mmHg en de onderdruk ongeveer 7 mmHg meer daalde dan in de controlegroepen. Een grotere review uit 2015 kwam op nog grotere verschillen, maar noemde het risico op vertekening over het algemeen hoog, en vond dat gewoon bewegen de bovendruk meer verlaagde dan Qigong. Voor Tai Chi is het bewijs sterker. Heb je een hoge bloeddruk, zie Qigong dan als aanvulling, in overleg met je huisarts, en stop niet op eigen houtje met je medicijnen.
Bronnen: Ching e.a. 2021, BMC Complementary Medicine and Therapies; Xiong e.a. 2015, Medicine; Lee e.a. 2007, Journal of Hypertension; Mak e.a. 2025, VA Evidence Map; NCCIH, Qigong (2022)
Helpt Qigong bij rugpijn, nekpijn of artrose?
Er zijn aanwijzingen, het sterkst voor Tai Chi bij knieartrose. Bij lage rugpijn vonden kleine studies een kleine verbetering. Het vervangt geen fysiotherapie.
Wat onderzoek zegt
Er zijn aanwijzingen van wel, het sterkst bij Tai Chi. Een grote overkoepelende review uit 2026 vond met hoge zekerheid dat traditionele Chinese bewegingsvormen de fysieke functie bij knieartrose verbeteren, en dat Tai Chi pijn en stijfheid bij langdurige spier- en gewrichtsklachten verminderde. Een Amerikaanse reumarichtlijn beveelt Tai Chi sterk aan bij knie- en heupartrose. Voor Baduanjin bij lage rugpijn vond een meta-analyse een kleine verbetering tegenover gewone oefeningen, op basis van kleine studies. Voor Qigong bij nekpijn en lage rugpijn wisselen de uitkomsten. Het vervangt geen fysiotherapie of medische zorg.
Bronnen: Chen e.a. 2026, British Journal of Sports Medicine; Li e.a. 2019, Complementary Therapies in Medicine; Zeng e.a. 2020, Complementary Therapies in Medicine; NCCIH, Tai Chi: What You Need To Know; NCCIH, Qigong: What You Need To Know (2022)
Is Qigong goed voor je botten?
Mogelijk. Overzichten over Tai Chi en verwante Chinese bewegingsvormen vonden een betere botdichtheid, onder meer na de overgang. Minder botbreuken is niet aangetoond. Bespreek osteoporose met je arts.
Wat onderzoek zegt
Mogelijk. Een overzicht uit 2025 noemt bewijs van hoge zekerheid, volgens de oorspronkelijke auteurs, dat traditionele Chinese bewegingsvormen de botdichtheid van vrouwen na de overgang verbeteren. Een meta-analyse over Tai Chi bij botontkalking vond een hogere botdichtheid en minder pijn, maar noemde de kwaliteit van de studies laag, en geen enkele studie keek naar botbreuken. Langere programma's, vaker per week, lieten grotere effecten zien. Qigong vervangt geen medicijnen of adviezen bij osteoporose. Bespreek het met je arts, zeker als je al eens iets hebt gebroken.
Bronnen: Mak e.a. 2025, VA Evidence Map; Zhang e.a. 2019, Clinical Interventions in Aging; Chen e.a. 2026, British Journal of Sports Medicine
Helpt Qigong bij longklachten zoals COPD?
Naast de gewone behandeling ging Qigong in studies samen met een betere longfunctie en meer inspanningsvermogen. Het vervangt je behandeling niet; overleg met je longarts of fysiotherapeut.
Wat onderzoek zegt
Als aanvulling op de gewone behandeling lijkt het te helpen. Een meta-analyse van 31 studies naar Baduanjin bij COPD vond een betere longfunctie, een langere loopafstand in zes minuten en een betere kwaliteit van leven, telkens naast andere behandeling. Voor Liuzijue, een vorm met klanken, vond een meta-analyse van 40 studies vergelijkbare uitkomsten. Beide reviews zochten veel in Chinese databanken, en de studies vergeleken meestal met behandeling zonder Qigong, niet met een vergelijkbare oefening. De effecten kunnen dus kleiner zijn dan ze lijken. Heb je COPD, bespreek het dan met je longarts of longfysiotherapeut.
Bronnen: Cao e.a. 2020, Clinical Rehabilitation; Xu e.a. 2022, Complementary Therapies in Medicine; Mak e.a. 2025, VA Evidence Map
Telt Qigong als beweging, en word je er fitter van?
Ja, staande Qigong is lichte tot matige beweging. Bij studenten verbeterden uithoudingsvermogen en lenigheid. Voor kracht helpt aanvullende training, voor bewegen op zich telt Qigong gewoon mee.
Wat onderzoek zegt
Ja, Qigong is beweging, meestal van lichte tot matige intensiteit. Het internationale Compendium van lichamelijke activiteiten geeft staande Tai Chi en Qigong een waarde van 3,3 MET, dat is ongeveer 3,3 keer je energieverbruik in rust, en zittend 1,5 MET. In een gerandomiseerde studie bij 222 studenten die twaalf weken lang vijf dagen per week een uur Baduanjin deden, verbeterden het gevoel voor de stand van je benen, uithoudingsvermogen en lenigheid meer dan in de controlegroep. Bij kwetsbare ouderen ging Tai Chi samen met makkelijker opstaan uit een stoel; spiermassa en knijpkracht vroegen aanvullende krachttraining. Voor lenigheid, uithoudingsvermogen en soepel bewegen telt Qigong gewoon mee.
Bronnen: 2024 Adult Compendium of Physical Activities; Li e.a. 2015, PLOS ONE; Huang e.a. 2022, Ageing Research Reviews
Val je af van Qigong?
Staande Qigong is lichte tot matige beweging, dus het telt mee als bewegen. Dat het gewicht er specifiek van daalt, is niet aangetoond: in studies veranderde dat nauwelijks of niet eenduidig.
Wat onderzoek zegt
Daar is weinig goed onderzoek naar, en de uitkomsten zijn niet eenduidig. In een overzicht van gerandomiseerde studies over Qigong en Tai Chi daalde het gewicht in sommige studies iets meer dan in controlegroepen, maar niet significant, en in andere studies veranderde het niet. De onderzoekers noemden de gegevens niet overtuigend. Staande Qigong verbruikt ongeveer 3,3 keer zoveel energie als in rust; dat is lichte tot matige inspanning. Voor video's die snel minder buikvet beloven met een paar minuten per dag, is geen onderbouwing gevonden. Als manier om meer te bewegen kan Qigong wel prettig zijn.
Bronnen: Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion; 2024 Adult Compendium of Physical Activities
Is Qigong goed voor je lymfe of je afweer?
Weinig onderzocht. Een kleine studie bij lymfoedeem vond geen verschil met rusten, en voor afweer zijn de effecten klein en onzeker. Lymfedrainage door Qigong is niet aangetoond.
Wat onderzoek zegt
Op sociale media heet Qigong vaak goed voor je lymfe, maar daar is weinig onderzoek naar. Eén kleine studie bij vrouwen met lymfoedeem na borstkanker zag na zes minuten Qigong een iets kleinere armomvang, maar na afloop geen verschil met de groep die rustte. Onderzoek naar Qigong om je lymfe te 'draineren' bij gezonde mensen is niet gevonden. Voor afweer vond een meta-analyse van 19 studies over Tai Chi en Qigong een kleine toename van afweercellen, maar geen effect op ontstekingswaarden, en veel studies hadden een hoog risico op vertekening. Heb je lymfoedeem, volg dan het advies van je oedeemtherapeut.
Bronnen: Fong e.a. 2014, Integrative Cancer Therapies; Oh e.a. 2020, Medicines
Hoofd & slaap
Stress, somberheid, slaap, vermoeidheid en je zenuwstelsel
Helpt Qigong tegen stress?
Misschien. In twee kleine studies daalde de stress meer dan bij mensen die niets deden, maar niet meer dan bij een andere oefening. Veelbelovend, niet bewezen.
Wat onderzoek zegt
Misschien, maar het bewijs is dunner dan vaak gedacht. Een systematische review uit 2024 vond negen gerandomiseerde studies naar Qigong bij ervaren stress, waarvan er maar één van hoge kwaliteit was. In twee studies daalde de stress meer dan bij mensen die niets deden; in drie studies was er geen verschil met een andere actieve oefening. Op somberheid, angst en kwaliteit van leven lieten de meeste studies wel verbetering zien. Een gerandomiseerde studie bij studenten vond na twaalf weken Baduanjin geen verschil in stress met de controlegroep. De onderzoekers noemen Qigong veelbelovend, maar trekken geen harde conclusies.
Bronnen: Oh e.a. 2024, Healthcare; Li e.a. 2015, PLOS ONE
Helpt Qigong bij sombere gevoelens of angst?
Studies wijzen op iets minder sombere gevoelens; voor angst is het bewijs zwak. Qigong is geen behandeling voor een depressie of angststoornis. Ga daarvoor naar je huisarts.
Wat onderzoek zegt
Voor sombere gevoelens zijn er aanwijzingen van wel. Een meta-analyse van dertig studies vond een gunstig effect van Qigong op depressieve klachten, maar niet van Tai Chi, en waarschuwde voor lage kwaliteit en publicatievertekening. Een andere meta-analyse vond een effect tegenover een wachtlijst of gewone zorg, en ook tegenover wandelen of gewone oefeningen, maar geen duidelijk effect op angst. Bij tieners wezen enkele studies op minder angst en somberheid. Qigong is geen behandeling voor een depressie of angststoornis. Heb je daar last van, zoek dan hulp bij je huisarts of psycholoog. Qigong kan een aanvulling zijn.
Bronnen: Liu e.a. 2015, Complementary Therapies in Medicine; Wang e.a. 2013, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; Liu e.a. 2021, Frontiers in Psychology
Kan Qigong helpen bij slapeloosheid?
Studies wijzen op een iets betere slaapkwaliteit, maar het effect is klein en de zekerheid laag. Slaap je al lang slecht, overleg dan met je huisarts.
Wat onderzoek zegt
Er zijn aanwijzingen dat Qigong je slaapkwaliteit kan verbeteren. Een meta-analyse van dertien gerandomiseerde studies vond een verbetering bij volwassenen met en zonder aandoening; na het weglaten van één afwijkende studie bleef een klein effect over. De helft van de studies vergeleek niet met een andere activiteit, dus een deel van het effect kan ook komen van aandacht en groepsgevoel. Bij ouderen vond een meta-analyse uit 2025 vergelijkbare resultaten, met lage zekerheid. Een veelgeciteerde meta-analyse over Baduanjin bij slapeloosheid is in 2023 ingetrokken. Heb je langdurig slaapproblemen, bespreek het dan met je huisarts.
Bronnen: Ko e.a. 2022, Complementary Therapies in Medicine; Xiong e.a. 2025, Frontiers in Public Health. Ingetrokken en daarom niet als bron gebruikt: Jiang e.a., Behavioral Sleep Medicine (2017, ingetrokken in 2023)
Helpt Qigong tegen vermoeidheid?
Bij mensen met een ziekte, zoals kanker, ging Qigong in studies samen met minder vermoeidheid. Bij klachten na een infectie vond een grote studie geen duidelijk verschil.
Wat onderzoek zegt
Bij mensen met een ziekte zijn er aanwijzingen van wel. Een meta-analyse van zestien gerandomiseerde studies, onder meer bij kanker en chronischevermoeidheidssyndroom, vond minder vermoeidheid na Qigong, maar geen duidelijk betere kwaliteit van leven; de onderzoekers trokken een zeer voorzichtige conclusie. Bij kanker is vermoeidheid een van de beter onderbouwde uitkomsten. Tegelijk vond een grote Duitse studie uit 2026 bij mensen met langdurige klachten na een infectie geen duidelijk verschil in lichamelijk functioneren na acht weken acupressuur plus online Qigong. Heb je ME/cvs of post-covid, doseer dan heel voorzichtig en overleg met je behandelaar.
Bronnen: Wang e.a. 2021, Frontiers in Medicine; Mak e.a. 2025, VA Evidence Map; Dietzel e.a. 2026, Frontiers in Medicine; Markwart e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health
Wat doet Qigong met je zenuwstelsel?
In studies gingen Tai Chi en Qigong samen met een hogere hartslagvariabiliteit, een maat voor je autonome zenuwstelsel. Dat het je zenuwstelsel 'reset', is te simpel gezegd.
Wat onderzoek zegt
Onderzoek kijkt hiervoor vooral naar hartslagvariabiliteit, de mate waarin je hartslag van slag tot slag schommelt. Onderzoekers gebruiken die als maat voor de werking van je autonome zenuwstelsel. Een meta-analyse uit 2026 van vijftien studies vond dat Tai Chi en Qigong die maten matig verhoogden, met als kanttekening een risico op vertekening. Een meta-analyse over Tai Chi zag gunstige veranderingen tegenover niets doen, maar minder gunstige tegenover andere actieve oefeningen. Dat je zenuwstelsel meetbaar meebeweegt met langzame, aandachtige beweging, staat dus wel vast. Dat Qigong je nervus vagus 'activeert' of je zenuwstelsel 'reset', is een vereenvoudiging van diezelfde, echte verandering.
Bronnen: Gunawan e.a. 2026, Complementary Medicine Research; Zhou e.a. 2024, Journal of Integrative and Complementary Medicine
Bij ziekte
Qigong naast de zorg bij kanker, MS, Parkinson en fibromyalgie
Geneest Qigong kanker?
Nee. Er is geen bewijs dat Qigong kanker geneest. Als aanvulling kan het helpen bij klachten zoals vermoeidheid. Stel je behandeling er nooit voor uit.
Wat onderzoek zegt
Nee, daar is geen bewijs voor. Een systematische review uit 2007 vond negen studies naar Qigong bij kanker, van over het algemeen slechte kwaliteit. Alle studies gingen over ondersteunende zorg, geen enkele over Qigong als genezende behandeling. Twee studies suggereerden een langere overleving en één vond dat niet; de onderzoekers concludeerden dat goed onderzoek de effectiviteit niet ondersteunde. Latere reviews gaan over klachten zoals vermoeidheid en slaap, niet over het genezen van kanker. Stel een behandeling nooit uit of af voor Qigong. Als aanvulling, in overleg met je behandelaar, kan het wel steun geven.
Bronnen: Lee e.a. 2007, Acta Oncologica; Zeng e.a. 2019, Current Oncology Reports; NCCIH, Qigong (2022)
Kan Qigong helpen bij klachten door kanker of de behandeling?
Als aanvulling gingen Qigong en Tai Chi in studies samen met minder vermoeidheid en betere slaap bij kanker. Voor angst en somberheid niet duidelijk. Overleg met je behandelteam.
Wat onderzoek zegt
Als aanvulling op de gewone zorg zijn er redelijke aanwijzingen. Een meta-analyse uit 2019 van zeven studies met in totaal 915 mensen met kanker vond dat Qigong en Tai Chi vermoeidheid en slaapkwaliteit duidelijk verbeterden. Voor angst, stress, somberheid en kwaliteit van leven ging het de goede kant op, maar niet significant. De meeste programma's duurden zes tot twaalf weken, twee à drie keer per week een uur. De onderzoekers vragen om betere studies met langere follow-up en actievere vergelijkingsgroepen. Overleg met je behandelteam wat past bij je behandeling en je energie.
Bronnen: Zeng e.a. 2019, Current Oncology Reports; NCCIH, Qigong (2022); Mak e.a. 2025, VA Evidence Map
Is Qigong iets voor mensen met MS?
Voorzichtig bewijs: bewegingsvormen met aandacht, waaronder Qigong, gingen bij MS samen met betere balans en minder somberheid. Voor vermoeidheid wisselt het. Zittend kan ook. Overleg met je neuroloog.
Wat onderzoek zegt
Er is voorzichtig bewijs dat het kan helpen. Een overkoepelende review uit 2026 naar bewegingsvormen met aandacht, zoals yoga, Tai Chi en Qigong, vond bij MS vooral een betere balans, en voor Tai Chi en Qigong ook minder sombere gevoelens. Voor vermoeidheid waren de uitkomsten wisselend, en de zekerheid was bijna overal laag tot zeer laag. Een eerdere review over Tai Chi bij MS zag verbeteringen in balans en kwaliteit van leven. Experts raden aan de oefeningen aan te passen aan wat je lichaam kan, bijvoorbeeld zittend of met een stoel als steun. Overleg met je neuroloog of fysiotherapeut.
Bronnen: Buttolph e.a. 2026, Current Neurology and Neuroscience Reports; Zou e.a. 2017, PLOS ONE; Buttolph e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health
Helpt Qigong bij Parkinson?
Kleine studies vonden een betere motoriek, looppatroon en balans. Vergeleken met andere oefeningen was alleen de balans beter. Het is een aanvulling; overleg met je neuroloog.
Wat onderzoek zegt
Er zijn aanwijzingen van wel. Een meta-analyse uit 2020 van zeven studies met 325 mensen met Parkinson vond dat Qigong de motoriek, het lopen en de balans verbeterde. Tegenover een passieve controlegroep was dat duidelijk. Tegenover een andere actieve oefening scheelde het voor motoriek en lopen niet, voor balans wel. Voor Tai Chi vonden reviews ook minder valpartijen bij Parkinson, al is de zekerheid laag. Het is een aanvulling op je behandeling, geen vervanging. Overleg met je neuroloog of fysiotherapeut welke vorm bij jou past.
Bronnen: Chen e.a. 2020, Clinical Rehabilitation; NCCIH, Tai Chi: What You Need To Know
Helpt Qigong bij fibromyalgie?
Bemoedigend. In een grote studie verbeterden mensen met fibromyalgie met Tai Chi meer dan met aerobe training. Voor Qigong zijn er enkele kleine, positieve studies. Het vervangt je behandeling niet.
Wat onderzoek zegt
Er zijn bemoedigende aanwijzingen, vooral voor Tai Chi. In een Amerikaanse gerandomiseerde studie uit 2018 met 226 mensen met fibromyalgie verbeterden de klachten in alle groepen, maar bij Tai Chi meer dan bij aerobe training, de meest voorgeschreven behandeling zonder medicijnen. Een looptijd van 24 weken gaf meer verbetering dan 12 weken. Voor Qigong bij fibromyalgie gaat het om enkele kleine studies, met positieve uitkomsten voor pijn en functioneren, vooral bij dagelijks oefenen. Het vervangt geen behandeling. Begin rustig, beweeg niet door pijn heen, bouw geleidelijk op en overleg met je huisarts of fysiotherapeut wat bij je past.
Bronnen: Wang e.a. 2018, BMJ; NCCIH, Qigong (2022)
Nog een glimp van Qigong in beweging.
Veiligheid
Voor wie het past, bijwerkingen en wanneer je eerst overlegt
Is Qigong veilig?
Voor de meeste mensen wel. Bijwerkingen zijn meestal licht, zoals spierpijn. Oefen binnen wat prettig voelt en stop bij pijn of duizeligheid.
Wat onderzoek zegt
Voor de meeste mensen wel. Overzichten melden geen ernstige bijwerkingen door Qigong of Tai Chi, en een meta-analyse van 24 Tai Chi-studies vond niet meer bijwerkingen dan bij controlegroepen. Wat wel voorkwam, was meestal licht: spierpijn en stijfheid, en af en toe duizeligheid of hoofdpijn. Een review over Baduanjin merkte op dat maar weinig studies bijwerkingen goed bijhielden. Volgens vakliteratuur kan te lang of te intensief oefenen klachten geven zoals hoofdpijn, duizeligheid of hartkloppingen. Oefen dus rustig, binnen wat prettig voelt, en stop bij pijn of duizeligheid.
Bronnen: Mak e.a. 2025, VA Evidence Map; Cui e.a. 2019, Contemporary Clinical Trials; Fang e.a. 2021, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; Guo e.a. 2018, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; NCCIH, Qigong (2022)
Voor wie is Qigong geschikt?
Voor veel mensen: het is zacht en aan te passen, ook zittend. Overleg eerst met je arts bij zwangerschap, hart- of longklachten, wankel evenwicht of een psychose in het verleden.
Wat onderzoek zegt
Voor veel mensen. De bewegingen zijn zacht en makkelijk aan te passen, en er bestaan zittende vormen. In onderzoek deden onder meer ouderen en mensen met hoge bloeddruk, COPD, kanker, Parkinson of MS mee, meestal met aangepaste programma's. Voor een aantal aandoeningen is het bewijs inmiddels redelijk, voor andere nog dun. Overleg eerst met je arts of fysiotherapeut als je zwanger bent, een hart- of longaandoening hebt, snel je evenwicht verliest, of ooit een psychose had. Gebruik Qigong nooit als reden om een bezoek aan je arts uit te stellen.
Bronnen: NCCIH, Qigong (2022); Mak e.a. 2025, VA Evidence Map; Guo e.a. 2018, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; Ng 1999, Australian and New Zealand Journal of Psychiatry
Kan Qigong je duizelig of misselijk maken?
Soms, meestal licht, vooral bij te lang of te intensief oefenen. Stop, ga zitten en adem gewoon verder. Zwaar drukgevoel op je borst, met zweten of misselijkheid: bel 112.
Wat onderzoek zegt
Dat kan, al is het meestal licht. In studies en vakliteratuur worden onder meer duizeligheid, hoofdpijn, een vol gevoel in je hoofd, misselijkheid, hartkloppingen en spierpijn genoemd, vooral bij te lang of te intensief oefenen. Forceer je adem daarom niet en houd hem niet vast. Word je duizelig, stop dan, ga zitten en adem gewoon verder. Voel je een zwaar drukgevoel op je borst, met zweten of misselijkheid, bel dan 112. Houden hartkloppingen of duizeligheid aan, of ben je flauwgevallen, neem dan contact op met je huisarts.
Bronnen: Guo e.a. 2018, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine; Mak e.a. 2025, VA Evidence Map; Lam, Tai Chi Breathing (2023)
Wat is Qigong-deviatie, en kan Qigong je psychisch ontregelen?
Een Chinese term voor ernstige reacties, soms psychotisch. Het lijkt vooral mensen te treffen die al kwetsbaar zijn. Had je ooit een psychose, overleg dan eerst met je behandelaar.
Wat onderzoek zegt
In China is 'Qigong-deviatie' een bekend begrip: ernstige lichamelijke of psychische reacties tijdens het beoefenen, tot aan psychotische klachten. Het staat in Chinese en Amerikaanse classificaties van psychische stoornissen. Een review uit 1999 concludeerde dat een oorzakelijk verband moeilijk vast te stellen is. Veel gevallen zijn waarschijnlijk eerder uitgelokt dan veroorzaakt: bij mensen die al kwetsbaar zijn, kan de beoefening als stressfactor werken. Het risico wordt vooral genoemd bij verkeerd of overmatig oefenen. Heb je een ernstige psychische aandoening gehad, of komt psychose in je familie voor, overleg dan eerst met je behandelaar.
Bronnen: Ng 1999, Australian and New Zealand Journal of Psychiatry; Guo e.a. 2018, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine
Mag je Qigong doen als je zwanger bent?
Er is weinig onderzoek. Eén studie vond minder angst en stress bij zwangeren die Baduanjin deden. Overleg eerst met je verloskundige; sommige bewegingen moet je aanpassen.
Wat onderzoek zegt
Er is weinig onderzoek naar. Het Amerikaanse NCCIH meldt dat er geen onderzoek is naar de veiligheid van Qigong tijdens de zwangerschap, en raadt aan eerst met je zorgverlener te overleggen, omdat sommige bewegingen aangepast of vermeden moeten worden. Een Turkse gerandomiseerde studie uit 2025 met 102 zwangeren in het tweede trimester vond na Baduanjin, drie keer per week, minder zwangerschapsgerelateerde angst en stress dan in de controlegroep. Dat is één studie. Overleg dus met je verloskundige of arts, en kies liever een leraar met ervaring met zwangeren.
Bronnen: NCCIH, Qigong (2022); Dundar Ahi e.a. 2025, Complementary Therapies in Medicine
Praktisch
Hoe je begint, hoe vaak, met wie en in combinatie met wat
Is Qigong moeilijk om te leren?
Meestal niet: veel oefeningen zijn eenvoudig en herhalend, makkelijker dan een lange Tai Chi-reeks. Ontspannen blijven en langer stilstaan bouw je geleidelijk op.
In mijn workshops zie ik keer op keer dat mensen binnen een paar minuten meebewegen, ook wie nog nooit aan yoga of Qigong heeft gedaan.
Wat onderzoek zegt
Meestal niet. Gezondheids-Qigong bestaat vaak uit eenvoudige bewegingen die je herhaalt, en is daardoor makkelijker te leren dan een lange, vaste Tai Chi-reeks. Onderzoekers noemen dat ook als een van de verschillen tussen beide. Wat wel tijd vraagt, is de kwaliteit: ontspannen blijven, je adem laten meegaan en langer stilstaan in een houding. Dat bouw je geleidelijk op. Experts die Qigong voor mensen met MS ontwierpen, adviseren eenvoudige bewegingen die je per persoon aanpast, zodat je vertrouwen krijgt.
Bronnen: Jahnke e.a. 2010, American Journal of Health Promotion; Buttolph e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health
Wat heb je nodig om te beginnen?
Bijna niets: losse kleding, een beetje ruimte en eventueel een stevige stoel. Geen mat of materiaal. Daardoor kun je het makkelijk thuis doen.
Wat onderzoek zegt
Eigenlijk bijna niets. Losse kleding waarin je vrij kunt bewegen, een beetje ruimte om te staan, en platte schoenen of blote voeten op een vloer waar je niet op uitglijdt. Een mat of ander materiaal is niet nodig. Kun of wil je niet lang staan, zet dan een stevige stoel klaar. Daardoor is Qigong laagdrempelig om thuis te oefenen. Een rustig moment helpt om je aandacht bij je adem te houden, maar een hoekje in je woonkamer is genoeg.
Bronnen: NCCIH, Qigong (2022); Buttolph e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health
Hoe lang en hoe vaak moet je oefenen om iets te merken?
Er is geen ideale dosis. Studies liepen meestal twee tot zes maanden, een paar keer per week. Bij vallen en knieartrose hing langer oefenen samen met meer effect.
Wat onderzoek zegt
Er is geen vastgestelde ideale dosis. In onderzoek duurden programma's meestal acht tot 24 weken, met twee tot zeven lessen per week van dertig tot zestig minuten, vaak met oefenen thuis erbij. Bij vallen en knieartrose hing langer en vaker oefenen samen met meer effect. In een studie bij fibromyalgie werkten 24 weken beter dan 12, maar twee keer per week niet beter dan één keer. Of kort en vaak beter werkt dan af en toe lang, is niet rechtstreeks vergeleken. Begin dus klein, met wat je kunt volhouden, en bouw op.
Bronnen: NCCIH, Qigong (2022); Chen e.a. 2023, Frontiers in Public Health; Chen e.a. 2026, British Journal of Sports Medicine; Wang e.a. 2018, BMJ
Wat is het beste moment van de dag om te oefenen, ochtend of avond?
Beide kan. Onderzoek naar het beste tijdstip is niet gevonden. 's Ochtends om los te komen, 's avonds liever rustig en zittend. Kies een moment dat je volhoudt.
Wat onderzoek zegt
Beide kan. Onderzoek naar het beste tijdstip is niet gevonden, dus het hangt vooral af van wat je nodig hebt en wat je volhoudt. 's Ochtends kun je Qigong gebruiken om wakker te worden en je lijf los te maken. 's Avonds kies je liever rustigere, zittende vormen om af te bouwen. Een tijdstip dat aantoonbaar beter werkt voor je energie of je nachtrust, is niet gevonden. Kies vooral een moment dat je kunt volhouden, zodat oefenen een gewoonte wordt.
Kun je Qigong ook zittend doen?
Ja. Meditatieve Qigong kan zittend of liggend, en veel bewegingen zijn zittend aan te passen. Het is dan wel lichtere beweging.
Wat onderzoek zegt
Ja. Meditatieve Qigong kan in elke houding die je lang kunt volhouden, ook zittend of liggend. Er bestaan ook zittende bewegingsvormen, bijvoorbeeld voor mensen met MS of voor wie in een rolstoel zit. In een studie bij mensen met kanker en slapeloosheid werden de oefeningen zittend gedaan, en konden ze zelfs liggend. Zittende Qigong is wel lichter: het Compendium van lichamelijke activiteiten geeft zittend 1,5 MET tegenover 3,3 staand. Wil je aan je balans werken, oefen dan staand, met een stoel binnen bereik als dat voor jou veiliger is.
Bronnen: NCCIH, Qigong (2022); Buttolph e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health; Low e.a. 2020, Integrative Cancer Therapies; 2024 Adult Compendium of Physical Activities
Wat kun je verwachten tijdens een Qigong-les?
Rustige oefeningen waarin houding, adem en aandacht samenkomen, vaak met een opwarming en een stil moment aan het eind. Je mag altijd kleiner bewegen of zitten.
Veel mensen die ik begeleid merken al tijdens de les dat hun hoofd wat stiller wordt.
Wat onderzoek zegt
Een les draait meestal om drie dingen die steeds samenkomen: je houding, je adem en je aandacht. Vaak begin je met losmaken of een opwarming, daarna volgen rustige oefeningen in herhaling of een vaste reeks, en je eindigt met een moment van stilte, staand of zittend. Je adem bepaalt het tempo. In onderzoek duurden lessen meestal een uur, soms korter. Je hebt geen speciale uitrusting nodig, alleen kleding waarin je vrij kunt bewegen. Je mag altijd kleiner bewegen of gaan zitten.
Bronnen: Buttolph e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health; NCCIH, Qigong (2022)
Kun je Qigong zelf leren via video's?
Eenvoudige oefeningen kun je goed thuis met een video proberen. Een leraar kan bijsturen en aanpassen, en dat is fijn als je klachten hebt.
Wat onderzoek zegt
Eenvoudige oefeningen kun je goed thuis proberen, en veel van de meest bekeken Qigong-video's zijn korte dagelijkse routines. In onderzoek werd vaak thuis geoefend naast de lessen. Experts die een programma voor mensen met MS ontwierpen, stelden bijvoorbeeld twee lessen per week voor, plus vijf dagen per week twintig minuten thuis met een video. Een leraar die je ziet, kan wel bijsturen op houding en ontspanning, en helpt aanpassen als je klachten hebt. Twijfel je over wat veilig is voor jou, begin dan met begeleiding.
Bronnen: Buttolph e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health; Markwart e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health
Hoe kies je een goede Qigong-leraar of -opleiding?
Vraag bij wie iemand is opgeleid, hoeveel ervaring er is en wat het certificaat inhoudt. Er is geen vaste standaard, dus doorvragen is heel normaal.
Dat is ook precies waarom ik het zo transparant mogelijk aanpak in mijn eigen Yin Yoga-opleiding, waar Qigong een vast, doordacht onderdeel is, geen los extraatje. Bekijk het volledige opleidingsaanbod als je wilt weten hoe ik dat heb opgebouwd.
Wat onderzoek zegt
Let op een traceerbare achtergrond: bij wie is iemand opgeleid, hoeveel praktijkervaring is er, en wat houdt het certificaat precies in. In de Verenigde Staten hoeven Qigong-docenten geen licentie te hebben en bestaat er geen landelijke standaard; verschillende organisaties hanteren eigen eisen. Experts die Qigong voor mensen met MS ontwierpen, noemden als belangrijke kwaliteiten: helder uitleggen, zorgzaam zijn, Qigong goed beheersen en basiskennis hebben van de aandoening. Twijfel je, vraag er gewoon naar.
Bronnen: NCCIH, Qigong (2022); Buttolph e.a. 2024, Global Advances in Integrative Medicine and Health
Is Qigong geschikt voor kinderen?
Kinderen kunnen speels meedoen, bijvoorbeeld met dierbewegingen. Bij tieners wijzen studies op minder angst en somberheid. Voor jonge kinderen is weinig onderzocht.
Wat onderzoek zegt
Kinderen kunnen meedoen met eenvoudige, speelse oefeningen, bijvoorbeeld met dierbewegingen zoals bij de Vijf Dieren. Onderzoek is er vooral bij tieners: een meta-analyse van vier gerandomiseerde en zes andere studies vond aanwijzingen voor minder angst en somberheid, maar geen duidelijk effect op stress en stemming, en vroeg om beter onderzoek. Voor jonge kinderen is geen overzichtsstudie gevonden, en ook geen bron voor een vaste beginleeftijd of ideale duur. Houd het kort en speels, laat kinderen vrij meedoen, en overleg bij een aandoening met de huisarts of kinderfysiotherapeut.
Bronnen: Liu e.a. 2021, Frontiers in Psychology; Guo e.a. 2018, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine
Kun je Qigong combineren met hardlopen, krachttraining of andere sporten?
Ja. Qigong is zachte beweging die goed naast andere sporten past. Het vervangt krachttraining niet, en kan balans, lenigheid en rust toevoegen.
Wat onderzoek zegt
Ja, dat kan goed. Qigong is zachte beweging van lichte tot matige intensiteit en past naast hardlopen, krachttraining of andere sporten. Het vervangt die niet: bij kwetsbare ouderen veranderden spiermassa en knijpkracht niet door Tai Chi, terwijl opstaan uit een stoel en balans wel verbeterden, en bij studenten verbeterden uithoudingsvermogen en lenigheid. Veel mensen gebruiken Qigong als rustige aanvulling of om na het sporten tot rust te komen. Of het je herstel na een training ook meetbaar versnelt, is voor zover gevonden niet apart onderzocht, maar als rustig afsluitmoment na een training werkt het net zo goed als op elk ander moment van de dag.
Bronnen: Huang e.a. 2022, Ageing Research Reviews; Li e.a. 2015, PLOS ONE; 2024 Adult Compendium of Physical Activities
Kun je Qigong goed combineren met Yin Yoga?
Ja, en dat is precies waarom het een vaste plek heeft binnen mijn opleiding. Beide komen voort uit dezelfde taöïstische wortels. Yin is stilte en diepte, yang is beweging en activiteit, en ze vullen elkaar aan in plaats van dat ze tegenwerken. Qigongs zachte beweging brengt yang, Yin Yoga's lange, stille houdingen cultiveren yin. Voor mij voelt dat als een natuurlijk geheel. Er is geen hard wetenschappelijk bewijs voor dat gecombineerde effect, dit is vooral iets wat je zelf gaat voelen als je het ervaart.
Geen vragen gevonden. Probeer een ander woord.
Mythe of feit?
Over Qigong gaat veel rond. Tik op een kaartje en zie wat er van klopt.
Deze informatie is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je of iets bij je past, overleg dan met je arts of fysiotherapeut. Lees de volledige disclaimer.
Beweeg een paar minuten mee
Qigong laat zich slecht beschrijven en makkelijk voordoen, dus beweeg hieronder een paar minuten mee, binnen wat voor jouw lijf goed voelt.
5 Minute Daily QiGong Practice To Feel Good & Energized
Vijf minuten Qigong om mee te beginnen. Engels gesproken.
2 – Minute Heart Energy Breath – Qigong Breathing Technique for Positive Energy · 3 min
Een korte ademhaling uit de Qigong, met je aandacht bij je hart. Engels gesproken.
PC6, acupressuurpunt uit de TCM bij misselijkheid · 3 min
Het punt PC6 op de meridiaanlijn van het hartzakje. Nederlands gesproken.
10 Dragons 🐉Run Through The Forest -1 Minute Energy Tool to feel Great
De kortste van allemaal, nog geen anderhalve minuut. Engels gesproken.
De andere korte Qigong-oefeningen staan bij elkaar in de afspeellijst Qigong: korte oefeningen op YouTube.
Blogs over Qigong
Maak kennis met de methode
Over de auteur
Ilse-Marie Sobering
Oprichter van House of InnerPower · E-RYT 500 · ontwikkelaar van de InnerPower Methode LAND • ADEM • VOEL
Ilse-Marie verdiept zich ruim 25 jaar in yogafilosofie en oosterse filosofie, en is sinds 2015 professioneel actief als E-RYT 500 yoga- en Yoga Nidra-docent, mindfulness- en ademcoach en EFT-practitioner. Daarnaast heeft zij hiervoor ook diverse andere bedrijven opgezet, waaronder een strategisch communicatie- en marketingbureau. Daarvoor werkte ze als marketingcommunicatiemanager en marketingdirecteur bij diverse bedrijven. Die achtergrond komt terug in hoe zij lesgeeft: helder, praktisch en down to earth. In Spanje, waar zij zeven jaar woonde, gaf zij opleidingen en retreats in de regio Málaga. Vanuit Nederland verzorgt zij nu docentenopleidingen, bijscholing, retreats en trainingen voor bedrijven. Voor mensen die leven met langdurige stress, voor wie meer verbinding zoekt met het eigen lichaam, en voor professionals die hun begeleiding willen verdiepen. Binnen haar methode werkt zij met Yin Yoga, Yoga Nidra, ademwerk, meditatie, Qigong en somatisch werk.
