Yin Yoga
Bindweefsel
hEDS
Zenuwstelsel
Verder kunnen buigen dan gemiddeld is geen vaardigheid en geen prestatie. Waar de rek vandaan komt, bepaalt of het gezond is.
Is hypermobiliteit een voordeel bij yoga? Wat het echt betekent
Ze ligt in de klas net iets verder open dan de rest. Haar borst zakt moeiteloos richting haar dijen in Voorwaartse Buiging, haar rug rond als water. Na de les komt de docent naar haar toe. “Wat ben jij soepel, knap hoor.” Ze glimlacht en knikt, want dat is wat je doet als je een compliment krijgt.
Wat ze niet zegt: dat haar knieën vanochtend nog protesteerden bij het opstaan uit bed. Dat ze na elke les vermoeider is dan de anderen, niet minder. Dat ze allang niet meer voelt waar haar eigen grens ligt, omdat haar lijf die grens jaren geleden al kwijtraakte.
Dit tafereel speelt zich dagelijks af in yogastudio’s. Iemand buigt verder door dan gebruikelijk is, krijgt een schouderklopje voor haar flexibiliteit, en niemand vraagt door. Terwijl juist die vraag, wat maakt dat iemand zo ver kan gaan, het verschil kan maken tussen een fijne les en een lijf dat stilletjes overbelast raakt.
Kernzin om te onthouden: verder kunnen buigen dan gemiddeld is geen vaardigheid en geen prestatie. Het zegt op zichzelf niets over of een lichaam daarbij gebaat is. Waar de rek vandaan komt, bepaalt of doorbuigen gezond is of juist schadelijk.
Wat is het verschil tussen lenig en hypermobiel?
Kort antwoord: lenigheid is iets wat je traint, hypermobiliteit is iets wat je hebt. Lenige spieren en pezen worden soepeler door regelmatig en geleidelijk te rekken. Hypermobiliteit zit dieper, in de gewrichten en het bindweefsel zelf, en betekent dat een gewricht verder beweegt dan de gebruikelijke spanne.
Dat kan van drie heel verschillende dingen komen, legt yogaleraar Bernie Clark uit op yinyoga.com: een oude blessure aan een gewricht, een bindweefselaandoening zoals hypermobiele Ehlers-Danlos syndroom (hEDS) of hypermobility spectrum disorder (HSD), of gewoon de manier waarop iemands botten en gewrichten gebouwd zijn. Die laatste groep heeft niets te verhelpen, dat is simpelweg hun bouw.
Bij de eerste twee groepen ligt dat anders. Wie hypermobiel is door een blessure moet dat gewricht juist beschermen en versterken, niet verder oprekken. Wie hypermobiel is door een bindweefselaandoening heeft baat bij kracht en stabiliteit opbouwen, met kortere houdingen en zonder naar de uiterste stand te gaan.
Is hypermobiliteit een voordeel bij yoga?
Niet vanzelfsprekend. Clark’s kernpunt is dat een docent nooit algemeen advies moet geven aan een hypermobiele deelnemer zonder te weten waar de hypermobiliteit vandaan komt. Voor wie het gewoon een kwestie van bouw is, is diep gaan meestal geen probleem. Voor wie het van een bindweefselaandoening komt, kan diep gaan juist klachten verergeren, ook al ziet het er voor de buitenwereld indrukwekkend uit.
Het lijkt op een cadeau, maar voor een deel van de mensen die het hebben, is het een dagelijkse balanceeroefening.
Wat zegt nieuw onderzoek over hypermobiliteit?
De wetenschap rond hypermobiliteit en hEDS/HSD staat volop in beweging. De Ehlers-Danlos Vereniging kondigde aan dat voor het eerst sinds 2017 de diagnostische criteria herzien worden. Het nieuwe wereldwijde raamwerk verschijnt op 1 december 2026 in het tijdschrift American Journal of Medical Genetics, gebaseerd op internationaal onderzoek, klinische expertise en literatuurstudie. In maart 2027 volgt een tweede publicatie over zorg- en behandelrichtlijnen.
Die herziening komt niet uit het niets. De HEDGE-studie, de grootste genetische studie ooit naar hEDS, sequencte het volledige DNA van 1.021 mensen met hEDS en 45 met HSD uit 86 landen. Een tussentijdse update laat zien dat meer dan 99 procent van de deelnemers volgens de huidige klinische criteria correct gediagnosticeerd bleek, dat er nog geen enkel gen is gevonden dat hEDS alleen al verklaart, en dat MTHFR, een gen dat in patiëntenkringen vaak genoemd wordt, geen aantoonbare rol blijkt te spelen.
Wat zegt het onderzoek: drie systemen tegelijk
Een kleinere, andersoortige studie van onderzoekers aan Boston University, gepubliceerd in februari 2026 in het tijdschrift Genes, onderzocht met kunstmatige intelligentie het DNA van 116 mensen uit 43 families: 86 met hEDS en 30 niet-aangedane familieleden als vergelijkingsgroep. Zij vonden genvarianten in drie systemen tegelijk: collageenaanmaak, het immuunsysteem en de mitochondriën, de energiefabriekjes van de cel. Bij mensen met hEDS kwamen deze varianten twee tot vijf keer vaker voor dan bij hun niet-aangedane familieleden.
Bron: Shirvani, Shirvani & Holick, 2026, Genes. Klein onderzoek (n=116), bevindingen vragen om bevestiging in grotere groepen.
Wat is de link tussen hypermobiliteit en autisme?
Een studie van de Universiteit van Edinburgh, gepubliceerd in februari 2026 in BMC Medicine, ondervroeg 1.754 volwassenen met hEDS of HSD. Van hen had 436 mensen, ongeveer een kwart, een officiële autismediagnose, en nog eens 431 mensen, ook ongeveer een kwart, scoorde hoog op autistische kenmerken zonder ooit gediagnosticeerd te zijn. De autistische deelnemers rapporteerden vaker pijn, slaapproblemen, angst, somberheid en huid-, gewrichts- en spierklachten dan de niet-autistische deelnemers.
Wat heeft je zenuwstelsel hiermee te maken?
Hier komt iets samen dat in de yogastudio zelden benoemd wordt. Onderzoekers van Brighton and Sussex Medical School beschreven in een studieprotocol voor een therapie gericht op hypermobiliteit en angst (ADAPT) hoe hypermobiliteit, angst en interoceptie, het vermogen om signalen uit je eigen lijf waar te nemen, met elkaar kunnen samenhangen.
Bij een deel van de hypermobiele mensen lijkt het zenuwstelsel harder te moeten werken om stabiliteit te vinden waar het bindweefsel die niet vanzelf biedt. Dat is geen uitgekristalliseerd, bewezen feit, het is een onderzoekslijn die nog volop loopt, maar het verklaart wel iets: waarom diep buigen voor sommige hypermobiele deelnemers niet als ontspannend voelt, maar juist als een systeem dat op scherp staat.
Dit sluit aan bij drie aanpassingen die in de praktijk goed werken voor hypermobiele deelnemers. Niet de diepte van de houding is dan de graadmeter, maar wat er vanbinnen gebeurt.
- Stop bij de eerste weerstand, niet bij de eindstand.
- Houd korter vast dan je gewend bent, ook als je verder zou kunnen.
- Verleg je aandacht van hoeveel rek er is naar wat de houding energetisch en meditatief met je doet.
Voor wie is extra voorzichtigheid nodig?
Voel je vaker dan gemiddeld pijn na het bewegen, ben je snel duizelig bij opstaan, heb je gewrichten die makkelijk uit de kom schieten of blauwe plekken die zomaar verschijnen, dan is het goed om dat serieus te nemen. Dat zijn geen tekenen dat je “gewoon soepel” bent, dat kunnen signalen zijn van een bindweefselaandoening.
Een arts of een gespecialiseerde fysiotherapeut kan helpen om dat te onderscheiden van gewone lenigheid. Yoga is dan niet per se verboden, maar de aanpak verandert wel. Jij bepaalt de dosering, altijd.
Wat dit onderzoek niet zegt
Het is belangrijk om hier eerlijk over te zijn. De genetische studie naar de drie systemen is klein, 116 mensen uit 43 families, en de bevindingen moeten in grotere groepen bevestigd worden voordat je er iets definitiefs uit kunt concluderen. De HEDGE-studie is nog niet volledig gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften, de resultaten die er nu zijn, zijn tussentijdse updates van de onderzoekers zelf.
De Edinburgh-studie laat een samenhang zien tussen autisme en hEDS/HSD, maar geen oorzaak. We weten nog niet waarom die twee zo vaak samen voorkomen. En de link tussen hypermobiliteit, angst en interoceptie komt uit een onderzoeksprotocol dat de aanpak beschrijft, niet uit afgeronde resultaten. Neem dit dus mee als een veelbelovende, nog groeiende onderzoekslijn, niet als een uitgemaakte zaak.
Een kleine stap voor vandaag
Doe vandaag, in je volgende yogapraktijk of gewoon tijdens het bukken om je schoenen te pakken, één ding anders. Stop zodra je de eerste weerstand voelt, in plaats van door te gaan tot het niet verder kan. Merk op wat er gebeurt als je daar blijft in plaats van verder te zoeken. Voor de meeste mensen voelt dat in het begin ongemakkelijk, alsof je iets laat liggen. Dat ongemak is de gewoonte die verandert, niet een teken dat je het verkeerd doet.
Wil je hier dieper induiken, met begeleiding die rekening houdt met jouw lichaam? Bij House of InnerPower werken we met LAND • ADEM • VOEL als terugkerende practice, ook voor deelnemers die eerder te horen kregen dat hun flexibiliteit een voordeel was terwijl het voor hen niet zo voelde. Kijk bij de opleidingen van House of InnerPower wat er mogelijk is.
Veelgestelde vragen
Is hypermobiliteit een voordeel bij yoga?
Niet automatisch. Of extra beweeglijkheid een voordeel is, hangt af van waar de hypermobiliteit vandaan komt: skeletvariatie, een blessure, of een bindweefselaandoening zoals hEDS of HSD. Alleen bij skeletvariatie is diep gaan meestal geen probleem. Bij de andere twee oorzaken kan het juist klachten verergeren.
Wat is het verschil tussen lenig en hypermobiel?
Lenigheid train je in spieren en pezen door regelmatig te rekken. Hypermobiliteit zit in de gewrichten en het bindweefsel zelf en betekent dat een gewricht verder beweegt dan de gebruikelijke spanne, ongeacht training.
Wat is hypermobility spectrum disorder (HSD)?
HSD is een verzamelterm voor gewrichtshypermobiliteit die klachten geeft, zoals pijn of instabiliteit, zonder dat iemand voldoet aan de volledige criteria voor hypermobiele Ehlers-Danlos syndroom (hEDS). De diagnostische criteria voor beide worden in december 2026 voor het eerst sinds 2017 herzien.
Mag je met hypermobiliteit yoga doen?
Ja, met aanpassingen. Stop bij de eerste weerstand in plaats van de eindstand, houd houdingen korter vast, en bouw kracht en stabiliteit op in plaats van steeds meer rek te zoeken. Overleg bij twijfel met een arts of gespecialiseerde fysiotherapeut.
Hangt hypermobiliteit samen met autisme?
Onderzoek van de Universiteit van Edinburgh onder 1.754 volwassenen met hEDS of HSD vond dat ongeveer een kwart een officiële autismediagnose had, en nog een kwart hoog scoorde op autistische kenmerken zonder diagnose. Waarom die twee vaak samen voorkomen, is nog niet bekend.
Deze blog deelt wetenschappelijke inzichten en praktijkervaring en is geen medisch of therapeutisch advies. Bij aanhoudende klachten is het goed iemand mee te laten kijken die persoonlijk kan begeleiden.
Gratis e-book
Kom thuis in jezelf
Wil je hier verder mee? In mijn gratis e-book neem ik je mee in Yin Yoga en de InnerPower Methode: LAND • ADEM • VOEL. Met oefeningen die je vandaag al kunt doen.
Direct in je mail. Uitschrijven kan altijd.
Ilse-Marie Sobering is oprichter van House of InnerPower en ontwikkelaar van de InnerPower Methode: LAND • ADEM • VOEL, een cyclische practice om keer op keer terug te keren naar jezelf. Zij verdiept zich ruim 25 jaar in yogafilosofie en oosterse filosofie, en is sinds 2015 professioneel actief als E-RYT 500 yoga- en Yoga Nidra-docent, mindfulness- en ademcoach, Ayurveda-practitioner en EFT-practitioner. In Spanje, waar zij zeven jaar woonde, gaf zij opleidingen, trainingen en retreats op verschillende locaties in de regio Málaga, onder meer bij Periana, Nerja en Frigiliana. Vanuit Nederland verzorgt zij nu opleidingen, trainingen en lezingen in Nederland, in Spanje en online. Binnen de methode werkt zij met Yin Yoga, Yoga Nidra, ademwerk, meditatie, Qigong en somatisch werk, aangevuld met elementen uit haar opleiding in hypnotherapie. Zij geeft docentenopleidingen, bijscholing en bedrijfstrainingen, voor mensen die leven met langdurige stress en voor professionals die hun begeleiding willen verdiepen.
